Bài giảng Sinh học 12 - Tiết 6, Bài 5: NST và đột biến cấu trúc NST

Nội dung tài liệu: Bài giảng Sinh học 12 - Tiết 6, Bài 5: NST và đột biến cấu trúc NST

1. Tiết 6 - Bài 5. NST VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST I- Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể (NST) 1 Hình thái nhiễm sắc thể 2 Cấu trúc siêu hiển vi của NST II- Đột biến cấu trúc NST 1 Khái niệm 2 Nguyên nhân gây đột biến 3 Các dạng đột biến cấu trúc NST
2. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ I Hình thái và cấu trúc NST 1. Hình thái nhiễm sắc thể: a. Vật chất di truyền SV nhân sơ: ADN dạng vòng b. Vật chất di truyền SV nhân thực: NST (cấp TB) NST là gì? Cấu trúc chung của 1 NST điển hình? Quan sát NST rõ nhất ở kì nào?
3. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ I Hình thái và cấu trúc NST 1. Hình thái nhiễm sắc thể: NST là cấu trúc mang gen, nằm trong nhân TB, nhìn rõ nhất ở kì giữa vì co xoắn cực đại. NST kì 1 Đầu mút: Bảo vệ NST giúp NST ko dính nhau giữa 2 Tâm động: Gắn với thoi phân bào 3 Trình tự khởi đầu nhân đôi: Nơi ADN bắt đầu nhân đôi
4. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ I Hình thái và cấu trúc NST 1. Hình thái nhiễm sắc thể: Trong tế bào sinh dưỡng: NST tồn tại thành từng cặp tương đồng (gồm 2 chiếc khác nguồn gốc, giống nhau: hình dạng, cấu tạo) Trong giao tử: bộ đơn bội n. Có 2 loại: + NST thường Ruồi giấm 2n = 8 + NST giới tính. Nhận xét về số lượng, hình thái và cấu trúc NST của các loài? Động vật Thực vật Ruồi giấm 2n = 8 Lúa tẻ = 24 Ruồi nhà = 12 Đào = 16 Gà = 78 Đậu Hà Lan = 14 Tinh tinh = 48 Dưa chuột 2n = 14 Người 2n = 46 Người = 46 Ngô = 20
5. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ I Hình thái và cấu trúc NST Mô tả các cấp độ xoắn của NST? 2. Cấu trúc siêu hiển vi của NST: 3 Đoạn ADN 146 cặp nu cuốn quanh 1 (7/4) 4 vòng quanh 8 phân tử prôtêin histôn Nuclêôxôm Mức 1:Sợi cơ bản (11nm) Mức 2: Sợi chất nhiễm sắc (30nm) Mức 3: Ống siêu xoắn (300nm) Mức 4: Crômatit (700nm) Cấu trúc cuộn xoắn của NST như vậy có ý nghĩa gì?
6. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ II Đột biến cấu trúc NST 1. Đột biến cấu trúc NST: là những biến đổi trong cấu trúc NST. Nghiên cứu thông tin SGK và quan sát hình, nêu: Khái niệm, nguyên nhân và các dạng đột biến cấu trúc NST? 2. Các loại ĐB cấu trúc NST: Mất, lặp, đảo, chuyển đoạn NST.
7. Nghiên cứu thông tin SGK và quan sát hình, hoàn thành bảng dưới: Các dạng Cơ chế Hậu quả và ý nghĩa Ví dụ đột biến Mất đoạn Lặp đoạn Đảo đoạn Chuyển đoạn
8. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ II Đột biến cấu trúc NST a. Mất đoạn: Mất gen Các dạng Cơ chế Hậu quả và ý nghĩa Ví dụ đột biến NST bị mất 1 đoạn - mất cân bằng gen. Gây - Mất đoạn ở NST 21 → giảm gen, chết hoặc giảm sức sống ung thư máu. Mất đoạn - Loại khỏi NST những gen - Mất đoạn NST số 5 → không mong muốn hội chứng mèo kêu.
9. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ II Đột biến cấu trúc NST b. Lặp đoạn: Tăng gen Các dạng Cơ chế Hậu quả và ý nghĩa Ví dụ đột biến Một đoạn NST - Tăng hoặc giảm biểu được lặp lại một hiện tính trạng Ở đại mạch, lặp đoạn làm tăng Lặp đoạn hay nhiều lần - Tạo gen mới cho quá hoạt tính enzim amilaza - tăng gen. trình tiến hóa.
10. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ II Đột biến cấu trúc NST c. Đảo đoạn: Thay đổi vị trí gen Các dạng Cơ chế Hậu quả và ý nghĩa Ví dụ đột biến Một đoạn NST bị - Ảnh hưởng tới mức độ hoạt Ở muỗi ,quá trình đứt, đảo ngược 1800 động của gen. Có thể giảm đảo đoạn nhiều Đảo đoạn và nối lại làm khả năng sinh sản. loài mới thay đổi vị trí gen Nguyên liệu cho tiến hóa→ góp phần hình thành loài mới.
11. Bài 5 NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ II Đột biến cấu trúc NST d. Chuyển đoạn: Chuyển đoạn Chuyển đoạn không tương hỗ Chuyển đoạn tương hỗ trong 1 NST Các dạng Cơ chế Hậu quả và ý nghĩa Ví dụ đột biến Chuyển - Chuyển trên cùng 1 NST - Giảm sức sống, giảm khả Chuyển đoạn không cân đoạn - hoặc giữa các NST không năng sinh sản. giữa NST 22 và 9 → tương đồng (Có thể thay đổi - Có vai trò hình thành ung thư máu ác tính. nhóm gen liên kết). loài mới. - Ứng dụng phòng trừ sâu hại
12. LUYỆN TẬP Câu 1: Chú thích các số từ 1 đến 6? 5 Sợi siêu xoắn 2 Nucleoxom 4 Sợi nhiễm sắc 1 ADN 3 6 Sợi cơ bản Cromatit
13. LUYỆN TẬP Câu 2: Đây là những dạng đột biến nào? Mất đoạn Lặp đoạn Đảo đoạn
14. LUYỆN TẬP Câu 3: Dạng đột biến cấu trúc NST thường gây hậu quả lớn nhất là: A. Lặp đoạn B. chuyển đoạn C. mất đoạn D. đảo đoạn Câu 4: Một nuclêôxôm gồm: A. một đoạn phân tử ADN quấn 2 vòng quanh khối cầu gồm 8 phân tử histôn. 1 B. phân tử ADN quấn 1 vòng quanh khối cầu gồm 8 phân tử histôn C. phân tử histôn được quấn4 quanh bởi một đoạn ADN dài 146 cặp nuclêôtit. 3 D. 8 phân tử histôn được quấn quanh bởi 1 vòng xoắn ADN (khoảng 146 cặp nuclêôtit). 4 Câu 5. Dạng đột biến có thể làm tăng số lượng gen trên 1 NST là : A. Lặp đoạn B. Lặp đoạn, chuyển đoạn C. Đảo đoạn, chuyển đoạn D. Lặp đoạn, mất đoạn
15. HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ - Làm bài tập về nhà, trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 và 5 SGK/22 VÀ 26. - Chuẩn bị bài mới: Đọc nội dung bài + Bài 6: Đột biến số lượng NST và tìm hiểu cơ chế phát sinh đột biến số lượng NST. + Bài 18: Chọn giống vật nuôi và cây trồng dựa trên nguồn biến dị.