Bài giảng Ngữ văn 10 - Tiết 11-13, Bài: Tấm Cám

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 10 - Tiết 11-13, Bài: Tấm Cám

1. Tiết 11,12,13 TẤM CÁM (Truyện cổ tích)
2. MỤC TIÊU Nắm được đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích thần kì qua một truyện cụ thể. Biết tóm tắt vb tự sự. Rèn luyện kĩ năng sống, kĩ năng Có lòng cảm ứng xử trong cuộc sống. thương đối với những người lao động nghèo khổ, những thân phận bất hạnh.
3. I. TÌM HIỂU CHUNG
4. 1. Truyện cổ tích: a.a. KháiKhái niệm:niệm: Thể loại tự sự Kể về số Thể hiện tinh dân gian mà phận con thần nhân đạo và cốt truyện và người bình lạc quan của hình tượng thường trong người lao động. được hư cấu có xã hội. chủ định.
5. 1. Truyện cổ tích: b.b. PhânPhân loạiloại:: Thần kì Sinh hoạt Loài vật
6. Thần kìThần kì Có sự tham gia Kết cấu: Nhân vật Nội dung: Ước mơ của nhiều yếu tố chính trải qua về hạnh phúc gia thần kì: Tiên, Bụt, nhiều khó khăn, đình, về lẽ công bằng sự biến hóa thần thử thách đấu xã hội, về phẩm chất kì, những vật có tranh hạnh phúc. và năng lực tuyệt vời phép màu của con người.
7. c.c. TruyệnTruyện cổcổ tíchtích TấmTấm Cám:Cám: Đặc Có yếu tố thần kì trưng Nhân Người mồ côi vật Thuộc Truyện cổ tích thần kì Kiểu Phổ biến truyện
8. d. Bố cục: 1. Thân phận bất hạnh của Tấm và con đường dẫn đến hạnh phúc. 22. Cuộc đấu tranh quyết liệt để giành và bảo vệ hạnh phúc.
9. II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
10. 1. Thân phận và con đường tìm đến hạnh phúc của Tấm a. Hoàn cảnh, thân phận - Cuộc sống nghèo khó. - Mồ côi mẹ từ nhỏ. - Sau mấy năm cha cũng mất. Tấm ở với dì ghẻ là mẹ của Cám. => Hoàn cảnh đáng thương, côi cút, cô đơn.
11. b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám Sự việc Hành động Tấm Hành động của mẹ con Cám Đi bắt tép để được Chăm chỉ bắt tép Lừa Tấm để lấy giỏ tép thưởng yếm đào Nuôi cá bống Chăm chút, bầu Lừa Tấm đi chăn trâu đồng, bạn cùng cá bống giết bống. Đi dự hội Nhặt thóc ra thóc, Trộn thóc với gạo bắt Tấm gạo ra gạo. nhặt Thử giày Hồn nhiên Tham vọng, hợm hĩnh. Nhận xét Hiền lành, chăm Gian ngoan, xảo quyệt, luôn chỉ, thật thà. tìm cách triệt tiêu mọi niềm vui, niềm hi vọng của Tấm.
12. b. Mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám. → Tấm là nhân vật đại diện cho cái thiện, mẹ con Cám là nhân vật đại diện cho cái ác. => Mẫu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám không chỉ là mâu thuẫn, xung đột giữa dì ghẻ và con chồng trong gia đình mà còn là mâu thuẫn, xung đột giữa cái thiện và cái ác.
13. c. Con đường tìm đến hạnh phúc - Tấm: thụ động, chỉ biết khóc khi gặp khó khăn, cản trở. - Nhờ sự giúp đỡ của Bụt, Tấm bắt đầu tìm đến hạnh phúc, được trở thành hoàng hậu. →Biểu hiện của triết lí “ở hiền gặp lành”. Þ Đó cũng là con đường đến với hạnh phúc của các nhân vật lương thiện trong truyện cổ tích.
14. d. Vai trò của yếu tố kì ảo - Yếu tố thần kì => sự trợ giúp của Bụt: + Luôn xuất hiện đúng lúc. + An ủi, nâng đỡ mỗi khi Tấm gặp khó khăn hay đau khổ. - Vai trò: + Thúc đẩy sự phát triển của cốt truyện. + Thể hiện khát vọng thay đổi cuộc đời, thay đổi số phận cho những con người bé nhỏ, bất hạnh trong xã hội. + Biểu hiện cho triết lí ở hiền gặp lành.
15. 2. Quá trình đấu tranh giành và giữ hạnh phúc của Tấm: * Quá trình hoá thân
16. Chim vàng anh: Nhắc nhở Cám, quyến luyến vua Xoan đào: che mát cho vua Khung cửi: răn đe Cám khiến Cám sợ hãi Quả thị: thơm ngát, Tấm bước ra
17. Ý nghĩa Khẳng định sự bất diệt của cái Trong cuộc thiện chiến đấu ấy, chiến thắng sẽ luôn thuộc về Tinh thần lạc cái thiện. quan, niềm tin vào cái thiện, chính nghĩa và công lí của người Việt.
18. Bình dị Tươi mới, tràn trề nhựa sống Nhân văn Vẻ trí tưởng tượng phong đẹp phú của nhân dân
19. * Ý nghĩa của miềng trầu Là biểu tượng của hạnh phúc, của tình yêu. Thể hiện rõ bản sắc văn hóa dân tộc. Nhờ miếng trầu têm cánh phượng, nhà vua đã nhận ra Tấm và đón Tấm về cung.
20. * Ý nghĩa của miềng trầu Mẹ con Cám bị tiêu diệt, cái ác phải đền tội Tấm được hưởng cuộc sống hạnh phúc Thể hiện rõ triết lí ở hiện gặp lành, ác giả ác báo.