Bài giảng Ngữ văn 10 - Tiết 7+8, Bài: Chiến thắng Mtao Mxay

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 10 - Tiết 7+8, Bài: Chiến thắng Mtao Mxay

1. CHIẾN THẮNG MTAO MXAY (Trích “ Đăm – Săn” – Sử thi Tây Nguyên)
2. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Khái quát về sử thi: a. Khái niệm: tác phẩm tự sự cỡ có ý nghĩa với toàn lớn dân tộc trong buổi bình minh của lịch sử SỬ THI có vần và nhịp nhằm ngợi ca sự nghiệp anh hùng, những sự xuất hiện sớm trong kiện trọng đại lịch sử văn học
3. 1. Khái quát về sử thi: b. Phân loại: Sử thi thần thoại SỬ THI Sử thi anh hùng
4. 2. Sử thi “Đăm Săn” a. Tóm tắt: SGK - Tiêu biểu cho loại sử thi anh hùng của người Ê-đê (Tây Nguyên). - Kể về cuộc đời người tù trưởng Đăm Săn
5. 3. Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây a. Vị trí: Đoạn trích thuộc phần thứ 2 của tác phẩm, kể về những chiến công của Đăm Săn. b. Bố cục Đoạn 1 (Từ đầu đến đem bêu Đoạn 2 Đoạn 3 (Tiếp theo đến bãi ngoài (Phần còn lại) ngoài đường) làng rồi vào làng) Cảnh chiến Cảnh Đăm Săn Cảnh Đăm Săn đấu của hai tù cùng nô lệ trở về ăn mừng chiến trưởng. làng sau chiến thắng. thắng
6. - Nguyên nhân xảy ra cuộc chiến + Mtao Mxây cướp vợ của Đăm Săn. - Mục đích +Đòi lại vợ + Bảo vệ danh dự + Mở rộng bờ cõi lãnh thổ, làm nổi uy danh của cộng đồng
7. II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN 1. Cảnh chiến đấu của hai tù trưởng: a. Trước khi vào cuộc chiến Đăm Săn Mtao Mxây Đến tận chân cầu thang khiêu chiến Xuống, nhưng sợ Đăm Săn đâm lén, bước đi tần ngần, do dự. Nói khích, dụ Mtao Mxây ra khỏi nhà Ta không xuống đâu, diêng ơi! TayKhông ta còn dám bận xuống, ôm vợ trêu hai tức chúng ta ở trên này cơ mà Chủ động, tự tin Bị động và sợ hãi
8. Diễn biến: Hiệp 1: Thế ngươi không biết ta là người dũng tướng đã quen đi đánh thiên Ngươi múa trước đi, ơ diêng! hạ, bắt tù binh, đã quen xéo nát đất đai thiên hạ hay sao ? Thế ư? Ta thì đâu có cậu mà học cậu, Ta học ai à? Có cậu, ta học cậu. đâu có bác mà học bác! Chỉ có hai ta Có bác, ta học bác. Có thần Rồng, đây, ngươi múa đi ta xem nào ! ta học thần Rồng Đăm săn Mtao Mxây
9. 1. Cảnh chiến đấu của hai tù trưởng: Hiệp 1: Đăm Săn Mtao Mxây Múa khiên trước (Khiên kêu như quả mướp khô) Bình tĩnh, thản nhiên xem khả năng Ta không xuống đâu, diêng ơi! của đối thủ. TựTay khen ta còn mình bận ômlà vợtướng hai chúngquen đánhta ở trên trận, này quen cơ mà xéo nát đất thiên hạ
10. Diễn biến: Hiệp 2: Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía Bước cao bước thấp chạy tây. hết bãi đông sang bãi tây Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa dưới thấp, gió như lốc. Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung... Đăm săn Mtao Mxây
11. 1. Cảnh chiến đấu của hai tù trưởng: Hiệp 2: Đăm Săn Mtao Mxây Múa khiên tài gỏi Hốt hoảng bỏ chạy, bước cao bước thấp Được miếng trầu của Hơ Nhị tiếp sức, Ta không xuống đâu, diêng ơi! càng mạnh thêm lên ChémTay ta Đămcòn bận Săn ôm nhưng vợ hai chúngtrượt (vàota ở chãotrên nàycột trâu) cơ mà Cầu cứu Hơ Nhị ném trầu
12. 1. Cảnh chiến đấu của hai tù trưởng: Hiệp 3: Đăm Săn Mtao Mxây Đăm Săn múa khiên và đuổi theo Mtao Mxây nhưng không đâm thủng được y MtaoTa không Mxây xuống vừa đâu, chạy diêng vừa ơi! Tay ta cònchống bận ôm đỡ vợ hai chúng ta ở trên này cơ mà
13. Diễn biến: Hiệp 4: Đăm Săn cầu cứu ông trời Giết được Mtao Mxây Mtao Mxây vùng chạy, ngã lăn ra đất, cầu xin tha mạng Bị cắt đầu
14. 1. Cảnh chiến đấu của hai tù trưởng: Hiệp 3: Đăm Săn Mtao Mxây Bình tĩnh, tự tin, có Tài năng kém cỏi, nhân cách hèn tài năng và bản lĩnh Tahạ khôngnhưng xuống lại huyênh đâu, diêng hoang, ơi! tự Taymãn, ta chủcòn quanbận ôm và ngạovợ hai mạn. chúng ta ở trên này cơ mà
15. Diễn biến: Đăm Săn là một tù trưởng có sự vượt trội về tài năng và nhân cách, được cộng đồng nhân dân và thần linh ủng hộ. Miêu tả hành động Đăm Săn bằng nghệ thuật so sánh, tương phản, phóng đại
16. 2. Cảnh Đăm Săn cùng nô lệ trở về làng sau chiến thắng Ba lần đối đáp khác nhau: Lần 1: Gõ vào một nhà Lần 2: Gõ vào hai nhà Lần 3: Gõ vào tất cả các nhà Ba lần hồi đáp giống nhau:Không đi sao được,... => Cả ba lần, dân làng đều ủng hộ, đi theo Đăm săn => Mọi người ra về đông và vui như đi hội.
17. 2 Cảnh Đăm Săn cùng nô lệ trở về làng sau chiến thắng Ba lần đối đáp Hình ảnh đoàn người trở về Phản ánh vừa cô đọng, vừa khái quát lòng mến phục, thái độ tin tưởng tuyệt đối mà mọi người dành cho Đăm Săn. Thể hiện sự yêu mến, tuân phục của tập thể cộng đồng đối với cá nhân anh hùng.
18. 3 Cảnh Đăm Săn ăn mừng chiến thắng Thế là bà con xem, nhà Đăm Săn đông nghịt khach, tôi tớ chật ních cả nhà ́ Ơ các con, ơ các con, hãy đi lấy rượu bắt trâu. ngoài. Cá c tù trưở ng đều từ phương xa Rươụ năm ché, trâu dâng môṭ con để cú ng thần, đến... Chàng mở tiêc̣ ăn uố ng linh điǹ h, cá o tổ tiên, cầu sứ c khỏe cho ta mớ i đi đá nh kẻ thiṭ lơṇ thiṭ trâu ăn không ngớ t, thiṭ lơṇ thù, bắ t tù binh, giẫm ná t đấ t đai môṭ tù trưở ng ăn đến chay đen hết ố ng le, thiṭ dê ăn ́ nhà giàu về. Rươụ bảy ché, trâu bảy con để cú ng đến chay đen hết ố ng lồ ô, máu bo máu ́ ̀ thần, cầu cho ta đươc̣ biǹ h yên vô sư,̣ naṇ khỏi, trâu đoṇ g đen khắp san hiên, dây cồng ̀ tai qua, lớ n lên như sông nướ c, cao lên như cây dây chiêng giăng như maṇ g nhêṇ , chi ̉ rừ ng, không còn ai bi ̀ kip̣ . Hỡi anh em trong nhà, vang chi ̉ đo như hoa dam piết. Canh đo ̀ ̉ ̉ ́ hỡi bà con trong làng, xin mờ i tấ t cả đến vớ i ta. đời ông bá c, ông câụ xưa kia làm gi ̀ có.
19. 3 Cảnh Đăm Săn ăn mừng chiến thắng - Phần cuối của đoạn trích chủ yếu hướng đến miêu tả cảnh ăn mừng chiến thắng - Những trường đoạn dài, những câu cảm thán, hô ngữ, những kiểu so sánh trùng điệp liệt kê sự vui sướng, tấp nập, giàu có => Sự lựa chọn ấy nói lên khát vọng lớn lao mà tộc người cùng thời đại gửi gắm vào những cuộc chiến tranh bộ tộc, vào người anh hùng sử thi.
20. 3 Cảnh Đăm Săn ăn mừng chiến thắng Sức ngang sức voi đực Tóc dài chảy đầy nong hoa Ngực quấn chéo tấm mền chiến Đôi mắt long lanh như mắt chim ghếch ăn hoa tre Ăn không biết no, uống không biết say, chuyện trò không biết chán Bắp chân to bằng cây xà ngang, bắp đùi to bằng ống bễ