Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - Chương 7, Bài 16: Việt Nam dưới thời Nguyễn (nửa đầu thế kì XIX)

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - Chương 7, Bài 16: Việt Nam dưới thời Nguyễn (nửa đầu thế kì XIX)

1. Chương 7. VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XX. Bài 16. Việt Nam dưới thời Nguyễn (nửa đầu thế kỉ XIX) I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Kiến thức: - HS mô tả được sự ra đời của nhà Nguyễn. - Trình bày được những nét chính về tình hình chính trị; sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội thời Nguyễn. - Mô tả được quá trình thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường sa của các vua Nguyễn. 2. Năng lực: - Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề. - Năng lực chuyên biệt: + Khai thác, sử dụng tranh ảnh, tư liệu, bản đồ; năng lực báo cáo thuyết trình, phản biện và đánh giá sản phẩm. + Rèn cho HS kĩ năng phân tích , đánh giá khách quan về nhà Nguyễn 3. Phẩm chất: - Bồi dưỡng tình cảm đối với những giá trị văn hóa tinh thần của nhân dân - Trân trọng và giữ gìn những giá trị kinh tế, văn hóa mà nhà Nguyễn để lại - Yêu nước, chăm chỉ và trách nhiệm II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - Giáo viên: Lược đồ Việt Nam thời Nguyễn và hiện nay - Học sinh: Trả lời câu hỏi bài tập III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. Hoạt động khởi động a. Mục tiêu: GV HDHS xem video giới thiệu về di tích lịch sử triều Nguyễn. HS theo dõi video và liên hệ kiến thức bài học. b. Nội dung: HS hoạt động cá nhân c. Sản phẩm: Triều Nguyễn Việt Nam d. Tổ chức thực hiện Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: HS theo dõi video về Đại Nội Huế Em hãy cho biết di tích lịch sử trên gắn với triều đại phong kiến nào của nước ta? Trình bày hiểu biết của em về triều đại đó? GV giới thiệu điểm nổi bật về di tích Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời câu hỏi Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS trình bày hiểu biết của mình về di tích Bước 4: Kết luận, nhận định: Năm 1802 sau khi đánh bại các vương triều Tây Sơn Nguyễn Ánh lên ngôi vua lập ra triều Nguyễn. Quá trình hình thành và phát triển của triều Nguyễn diễn ra như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bài 16: Việt nam dưới thời Nguyễn. B. Hoạt động hình thành kiến thức
2. a. Mục tiêu: - Sự thành lập nhà Nguyễn - Tổ chức chính quyền và các chính sách của nhà Nguyễn - Tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX - Tình hình văn hóa, giáo dục nước ta dưới thời Nguyễn b. Nội dung: Sự thành lập nhà Nguyễn; các chính sách kinh tế, xã hội , văn hóa của triều Nguyễn. c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện Hoạt động của thầy và trò Sản phẩm dự kiến Hoạt động 1: Nhà Nguyễn thành lập và 1. Nhà Nguyễn thành lập và củng cố quyền thống trị củng cố quyền thống trị Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ a) Sự thành lập Vương triều - GV quan sát SGK và thảo luận cặp đôi về Nguyễn sự thành lập Vương triều Nguyễn; Quá trình - Năm 1792, vua Quang Trung củng cố quyền thống trị của vua Gia Long; qua đời, Triều Tây Sơn suy yếu. chính sách đối ngoại - Năm 1802, Nguyễn Ánh đánh Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS hoạt động bại Tây Sơn; lập triều Nguyễn, theo bàn lấy niên hiệu Gia Long; đặt Bước 3: Báo cáo, thảo luận HS trình bày, các nhóm nhận xét kinh đô ở Phú Xuân. ? Trình bày những nét chính về chính trị => Triều đại PK quản lý lãnh thời Nguyễn thổ từ Bắc vào Nam ? Ý nghĩa những chính sách ấy? b) Nhà Nguyễn củng cố quyền ? Quan sát lược đồ hình 16.3 em có nhận xét thống trị gì về đơn vị hành chính thời Nguyễn? - Nguyễn Ánh củng cố chế độ ? Em hãy giới thiệu về vua Minh Mạng và quân chủ trung ương và thống công lao của ông đối với đất nước nhất lãnh thổ. GV trình chiếu bản đồ VN thời Minh Mạng - Năm 1815, nhà Nguyễn ban và hiện nay sau đó yêu cầu HS phát hiện hành Luật Gia Long. Hoàng Sa, Trường sa đã xuất hiện trên bản - Chia đất nước thành 30 tỉnh và đồ từ thời nhà Nguyễn. 1 phủ. ? Ưu điểm và hạn chế của các chính sách - Nhà Nguyễn thực hiện chính ngoại giao của nhà Nguyễn? Bài học về sách ngoại giao mềm dẻo với ngoại giao của nước ta hiện nay? Bước 4: Kết luận, nhận xét nhà Thanh, khước từ quan hệ GV kết luận chốt ý, HS ghi bài với Âu-Mỹ và thi hành chính Gv nhấn mạnh vai trò của vua Gia Long và sách cấm đạo. vua Minh Mạng đối với triều Nguyễn Hoạt động của thầy và trò Sản phẩm dự kiến Hoạt động 2: Tình hình kinh tế, xã hội Việt 2. Tình hình kinh tế, xã
3. Nam nửa đầu thế kỉ XIX hội Việt Nam nửa đầu thế Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ kỉ XIX - GV quan sát SGK và thảo luận cặp đôi Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến a) Kinh tế khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm bàn) khi - Nông nghiệp: thực hiện nhiệm vụ học tập. + Chính sách quân điền Thảo luận nhóm (5’) + Khuyến khích khai - Nhóm 1: Tìm hiểu chính sách về nông nghiệp? hoang. - Nhóm 2: Tìm hiểu chính sách về thủ công + Địa chủ, cường hào bao nghiệp? chiếm ruộng - Nhóm 3: Tìm hiểu chính sách về thương nghiệp? ? Đánh giá của em về chính sách hạn chế ngoại + Lụt lội, hạn hán xảy ra thương của nhà Nguyễn? thường xuyên. => Nông nghiệp không phát - Chủ trương “bế quan tỏa cảng” của nhà Nguyễn đã triển, đời sống ND không cản trở việc giao lưu với những nước có nền khoa học ổn đinh. và công nghệ phát triển lúc bấy giờ, không có điều kiện tiếp cận với nền khoa học kỹ thuật đương thời. -Thủ công nghiệp: - Kìm hãm sự phát triển của kinh tế, làm cho nước ta + Nghề khai mỏ được đẩy tiếp tục trong tình trạng nông nghiệp lạc hậu. mạnh. + Một số ngành, nghề ? Nêu nét nổi bật về xã hội thời Nguyễn nửa đầu không phát triển được do thế kỉ XIX? Các cuộc khởi nghĩa nổ ra gợi cho em chính sách bế quan toả suy nghĩ gì? cảng, thợ giỏi bị bắt vào ? Nhận xét của em về tình hình kinh tế xã hội triều làm trong các quan Nguyễn đầu thế kỉ XIX? xưởng. Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động - HS lần lượt trả lời các câu hỏi -Thương nghiệp: Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ + Nội thương phát triển học tập chậm HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học + Ngoại thương: nhà nước sinh. độc quyền GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết => Kinh tế lạc hậu; nông quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. nghiệp đóng vai trò chủ Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học đạo sinh. b) Xã hội - Cuộc sống nhân dân khổ cực. - Lực lượng: nông dân, thợ thuyền, binh lính, nhà nho, nhân dân các dân tộc thiểu số. - Các cuộc khởi nghĩa tiêu
4. biểu bao gồm: Phan Bá Vành (1821-1827) ở Thái Bình, Lê Duy Lương (1833) ở Ninh Bình, Nông Văn Văn (1833-1835) ở Cao Bằng và Cao Bá Quát (1854-1856) ở Hà Nội. => Giữa thế kỉ XIX, nền kinh tế - xã hội Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng. Hoạt động của thầy và trò Sản phẩm dự kiến Hoạt động 3: Sự phát triển của văn hoá Việt 3: Sự phát triển của văn Nam nửa đầu thế kỉ XIX hoá Việt Nam nửa đầu thế Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ kỉ XIX - GV quan sát SGK và thảo luận cặp đôi - Văn học: Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + Dòng văn học viết bằng - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến chữ Nôm góp phần phong khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm cặp/ bàn) phú văn học dân tộc: khi thực hiện nhiệm vụ học tập. Truyện Kiều, thơ Nôm của Hồ Xuân Hương, Bà Nhóm 1: Tìm hiểu về lĩnh vực văn học Huyện Thanh Quan, Cao Nhóm 2: Tìm hiểu về lĩnh vực nghệ thuật Nhóm 3: Tìm hiểu về lĩnh vực kiến trúc và điêu Bá Quát,... khắc + Văn học dân gian được ? Nêu nét nổi bật về văn hóa thời Nguyễn nửa đầu thể hiện qua tục ngữ, ca thế kỉ XIX? dao, dân ca, truyện Nôm, ? Nhận xét của em về tình hình kinh tế xã hội triều tiếu lâm,... Nguyễn đầu thế kỉ XIX? + Nội dung tác phẩm văn Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động học phản ánh cuộc sống - HS lần lượt trả lời các câu hỏi lao động và khát vọng của Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ nhân dân, phê phán thói học tập hư, tật xấu của xã hội HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học phong kiến. sinh. - Nghệ thuật: GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết + Nhã nhạc (nhạc cung quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. đình) phát triển đến đỉnh Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. cao thời Nguyễn. + Văn nghệ dân gian bao gồm nhiều làn điệu như quan họ, trồng quần, hát vi, hát cò lả,...
5. + Hội hoạ gồm tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống, tranh Kim Hoàng,... - Kiến trúc, điêu khắc nổi tiếng bao gồm kinh thành Huế, chùa Thiên Mụ, Cửu đỉnh, chùa Tây Phương và tượng 18 vị La Hán, đình làng Đình Bảng,... C. Hoạt động luyện tập a. Mục tiêu: b. Nội dung: c. Sản phẩm: d. Tổ chức thực hiện D. Hoạt động vận dụng a. Mục tiêu: b. Nội dung: c. Sản phẩm: d. Tổ chức thực hiện * Dặn dò - HS về nhà làm bài tập trong SBT - Chuẩn bị trước bài sau: sach-kntt/ phuong-phap-day-hoc-phat-trien-nang-luc-va-pham-chat- voi-mon-lich-su-12233.html