Kế hoạch bài dạy Giáo dục địa phương 6 - Chủ đề: Tên gọi tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kì

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Giáo dục địa phương 6 - Chủ đề: Tên gọi tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kì

1. CHỦ ĐỀ: TÊN GỌI TỈNH VĨNH PHÚC QUA CÁC THỜI KÌ Thời lượng thực hiện: 05 tiết I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Kiến thức - Nêu được tên gọi tinh Vĩnh Phúc qua các thời kì lịch sử. - Giáo dục niềm tự hào, vun đắp tình yêu quê hương, đất nước. 2. Năng lực * Năng lực chung: - Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ nhằm hoàn thành nội dung bài học. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, hợp tác với bạn trong nhóm hoàn thành nội dung bài học, đóng vai hướng dẫn viên du lịch giới thiệu lịch sử tên gọi Vĩnh Phúc qua các thời kì. * Năng lực chuyên biệt: - Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức, kĩ năng lịch sử để khai thác thông tin, tìm hiểu về quá trình thay đổi tên gọi của tỉnh qua các thời kì. 3. Phẩm chất - Yêu nước: Có ý thức tìm kiếm tư liệu lịch sử, hiểu biết về quê hương - Chăm chỉ: Có ý thức học tập, tìm hiểu lịch sử. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Thiết bị dạy học a. Chuẩn bị của giáo viên - Giáo viên (GV) sưu tầm và hướng dần học sinh (HS) một số hình ảnh, tư liệu, lược đồ, bản đồ địa phận tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay trong hai giai đoạn lịch sử:
2. + Trước khi thành lập tỉnh ngày 12/02/1950 (thời đại Hùng Vương - An Dương Vương, thời ki Bắc thuộc, thời kì phong kiến tự chú, thời kì thuộc Pháp, thời kì sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 - Học liệu: Sách giáo dục địa phương. b. Chuẩn bị của học sinh - Đồ dùng học tập: bút, giấy viết. - Sách Giáo dục địa phương tĩnh Vĩnh Phúc lớp 6. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC TIẾT 1 A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG * Mục tiêu: - HS biết được ngày thành lập tinh Vĩnh Phúc, tên gọi Vĩnh Phúc có từ khi nào. - HS nắm được đất đai tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay đã thuộc địa phận nhà nước Văn Lang và Âu Lạc từ thời đại các vua Hùng dựng nước. - HS biết được vùng đất nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc đã nhiều lần có sự thay đổi về tên gọi trước khi có tên gọi Vĩnh Phúc như ngày nay. - HS nắm được vị trí địa lí ngày này của tỉnh Vĩnh Phúc. * Nội dung hoạt động: - Học sinh quan sát ảnh, đọc các thông tin trong phần giới thiệu và trả lời câu hỏi. * Sản phẩm hoạt động: - Câu trả lời của học sinh * Tổ chức hoạt động: - Bước 1: Giao nhiệm vụ: - GV cho HS quan sát lược đồ hoặc bản đồ tinh Vĩnh Phúc ngày nay và thảo luận, trình bày ý kiến cá nhân: Hãy cho biết tên tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập vào ngày, tháng, năm nào? Hãy kể tên các đơn vị hành chính huyện, thị mà em biết tên.
3. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS quan sát và trình bày vị trí địa lí hiện nay của tỉnh Vĩnh Phúc. Bước 3: Báo cáo kết quả - HS trả lời câu hỏi. Bước 4: Đánh giá và chốt kiến thức - Gv nhận xét và đánh giá câu trả lời của HS, khen ngợi các em có câu trả lời tốt.
4. - GV nhận xét và giải thích: Tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập ngày 12/02/1950. Tên gọi Vĩnh Phúc bắt đầu có từ ngày này. -Tỉnh Vĩnh Phúc đã nằm trong địa phận nhà nước Văn Lang, Âu Lac từ thời đại các vua Hùng dựng nước. Song, trải qua thời gian, vùng đất nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc nhiều lần có sự thay đối về tên gọi trước khi có tên gọi Vĩnh Phúc ngày nay. - Hiện nay, tinh Vĩnh Phúc nằm trong ba vùng: vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, vùng Thủ đô Hà Nội. - GV có thể giải thích thêm: + Vùng kinh tế trọng điềm Bắc Bộ gồm 7 tỉnh: Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc. Vùng kinh tế trọng điếm Bắc Bộ là trung tâm kinh tế năng động và là “đầu tàu” kinh tế quan trọng của miền Bắc và của cả nước Việt Nam. + Vùng Thủ đô Hà Nội là khu vực liên kết phát triền kinh tế - xã hội gồm thành phố Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương lân cận do Chính phủ quyết định. Việc hình thành, quy hoạch vùng Thù đô Hà Nội là tạo điều kiện cho Thủ đô phát triền đồng thời kích thích sự phát triển của các địa phương xung quanh; các địa phương xung quanh cùng “chia sẻ”, cùng “gánh vác” nhiệm vụ phát triến của vùng ở các lĩnh vực công nghiệp, văn hóa, thể thao, đào tạo, y tế... - GV dẫn dắt vào bài: Vĩnh Phúc nằm trong Đồng bằng sông Hồng, mặc dù là tỉnh có diện tích không lớn nhưng được thiên nhiên ưu đãi, khí hậu khá thuận hoà, khoáng sản khá đa dạng, động thực vật phong phú, sông hồ nhiều nước; nhiều cảnh quan đẹp, thuận lợi cho phát triển kinh tế. Vậy Vĩnh Phúc đã trải qua các thời kì phát triển như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu trong tiết học ngày hôm nay. B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu thời kì trước khi thành lập tỉnh Vĩnh Phúc (trước năm 1950) * Mục tiêu:
5. - HS có hiếu biết cơ bàn về tên gọi của vùng đất nay là tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kỳ lịch sử. - HS nắm được ngày thành lập tỉnh Vĩnh Phúc và ngày tái lập tỉnh. * Nội dung hoạt động: Đọc thông tin, quan sát tài liệu và trả lời các câu hỏi. * Sản phẩm hoạt động: Phiếu học tập học sinh đã hoàn thành. * Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu các dạng địa hình 1. Thời kì trước khi thành lập tỉnh Bước 1: Giao nhiệm vụ cho học sinh Vĩnh Phúc (trước năm 1950) - GV hướng dẫn HS vẽ biểu đồ trình bày các thời kỳ lịch sử của nước Việt Nam kể từ thời - Thời kỳ nước Văn Lang và nước kỳ nhà nước Văn Lang, nhà nước Âu Lạc đến Âu Lạc, đất đai tỉnh Vĩnh Phúc ngày ngày nay. nay nằm trong bộ Văn Lang. - GV cho HS quan sát tranh, ảnh, video, lược đồ, bản đồ về tên gọi, vị trí địa lí của vùng đất - Thời kỳ Bắc thuộc, nước Âu Lạc nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc đã sưu tầm được. bị biến thành các quận, huyện của Trung Quốc, đất đai tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay thuộc bộ Giao Chi (hoặc Giao Châu) của các triều đại Trung Quốc. - HS quan sát và dựa vào những trải nghiệm, kiến thức của bản thân đế thảo luận, trình bày - Thời kỳ phong kiến tự chủ, vùng ý kiến cá nhân về vị trí địa lí và tên gọi của đất nay là tỉnh Vĩnh Phúc có tên gọi vùng đất nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc theo các khác nhau tuỳ thuộc vào sự phần câu hỏi sau: Trước ngày thành lập tỉnh chia địa giới hành chính của các nhà nước phong kiến.
6. (12/02/1950), vùng đất nay thuộc tinh Vĩnh Phúc đã từng có những tên gọi gì? + Thời nhà Lý (từ năm 1009 đến năm 1226), cả nước có 10 đạo, 24 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ theo cặp đôi. lộ; tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay thuộc lộ - HS quan sát nội dung, viết câu trả lời ra Quốc Oai. bảng phụ. - GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết. + Dưới thời nhà Trần (từ năm 1226 đến năm 1400), cả nước được chia lại thành các lộ, phủ, trấn; Vĩnh Phúc ngay nay thuộc lộ Đông Đô và Bước 3: Báo cáo kết quả trấn Tuyên Quang của nước Đại - GV gọi đại diện HS trả lời phần tìm hiểu về Việt. tên gọi Vĩnh Phúc qua các thời kì. + Thời nhà Hồ (từ năm 1400 đến năm 1407) vùng đất thuộc tinh Vĩnh Phúc ngày nay thuộc lộ Đông Đô và Bước 4: Đánh giá và chốt kiến thức trấn Tuyên Quang của nước Đại - Giáo viên quan sát, nhận xét đánh giá quá Ngu. trình thực hiện của học sinh về thái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và + Năm 1406, quân Minh sang xâm đánh giá kết quả cuối cùng của học sinh. lược nước ta, Hồ Quỷ Ly thất bại trước quân Minh, đất nước ta bị nhà Minh đô hộ. Giai đoạn này, vùng đất nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc thuộc châu Tam Đái, quận Giao Chỉ của
7. nhà Minh (từ năm 1407 đến năm 1427). + Thời Hậu Lê và triều đại Tây Sơn (từ năm 1428 đến năm 1802), đất đai tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay thuộc hai thừa tuyên Sơn Tây và Thái Nguyên của nước Đại Việt. + Thời nhà Nguyễn (giai đoạn từ sau năm 1831) thời vua Minh Mạng, cả nước chia thành 30 tỉnh và 1 phủ trực thuộc; đất đai tỉnh Vinh Phúc ngày nay thuộc tỉnh Sơn Tây và tỉnh Thái Nguyên. TIẾT 2 Hoạt động 1: Từ khi thành lập tỉnh Vĩnh Phúc đến nay a. Mục tiêu: HS có hiếu biết cơ bản về tên gọi của vùng đất nay là tỉnh Vĩnh Phúc sau khi thành lập. b. Nội dung: Đọc thông tin, quan sát tài liệu và trả lời các câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: tên gọi tỉnh Vĩnh Phúc sau khi thành lập. d. Tổ chức hoạt động :
8. HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN – HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Từ khi thành lập tỉnh Vĩnh - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn Phúc đến nay trải bàn với yêu cầu: đọc nội dung SGK và trả lời − Giai đoạn sau ngày thành lập tỉnh câu hỏi: (12/02/1950) + Trình bày những thay đổi về tên gọi của tỉnh Vĩnh + Ngày 12–02–1950, tỉnh Vĩnh Phúc Phúc sau ngày thành lập tỉnh 12 – 02 – 1950. được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai + Sưu tầm thông tin, tranh ảnh, bản đồ, lược đồ thể tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên. Tỉnh hiện tên gọi vùng đất nay là tỉnh Vĩnh Phúc sau năm Vĩnh Phúc tiếp giáp thủ đô Hà Nội và 1950. các tỉnh: Tuyên Quang, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hà Tây, Phú Thọ. Tỉnh Vĩnh Phúc có 9 huyện: Bình Xuyên, Đa Phúc, Đông Anh, Kim Anh, Lập Thạch, Tam Dương, Vĩnh Tường, Yên Lạc, Yên Lãng; 2 thị xã: Vĩnh Yên và Phúc Yên. + Sau năm 1950, về địa giới, tỉnh Vĩnh Phúc cũng không thật sự ổn định mà có sự tách ra, nhập vào với tỉnh Phú Thọ cùng với sự thay đổi về tên gọi do yêu cầu về diện tích đất đai và dân số để xây dựng kinh tế địa phương:
9. Ngày 26 – 1 – 1968, hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ được hợp nhất thành tỉnh Vĩnh Phú. Trước khi hợp nhất, tỉnh Vĩnh Phúc có diện tích 1 715 km2 , dân số 470 000 người. Tỉnh Vĩnh Phú khi mới thành lập có diện tích 5 103 km2 với dân số gần 1 300 000 người. Thành phố Việt Trì là tỉnh lị của tỉnh Vĩnh Phú. Ngày 1 – 1 – 1997, tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập. Sau khi được tái lập, tỉnh Vĩnh Phúc có diện tích tự nhiên 1 370,73 km2 , dân số 1 066 522 người. + Hiện nay, tỉnh Vĩnh Phúc giáp thủ đô Hà Nội và các tỉnh Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ. Tỉnh Vĩnh Phúc có 9 đơn vị hành chính, gồm 2 thành phố (Vĩnh Yên, Phúc Yên) và 7 huyện (Bình Xuyên, Lập Thạch, Sông Lô, Tam Dương, Tam Đảo, Vĩnh Tường, Yên Lạc). Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận trong 5 phút, đọc thông tin SGK, quan sát hình SGK và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
10. Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. + GV giúp HS tóm tắt những thông tin vừa tìm được để đúc kết thành kiến thức bài học. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và rút ra kết luận. - GV chuyển sang nội dung mới. TIẾT 3 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: - HS củng cố lại kiến thức đã học về tên gọi của tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kì lịch sử. - HS ghi nhớ được ngày thành lập tỉnh, ngày tái lập tỉnh. - Học sinh nêu được một số tên gọi khác của tỉnh Vĩnh Phúc trong lịch sử. b. Nội dung: Bài tập trong phần Luyện tập SGK c. Sản phẩm học tập: Đáp án bài tập phần Luyện tập SGK d. Tổ chức thực hiện Nhiệm vụ 1: Thảo luận với bạn, trình bày một số tên gọi của vùng đất Vĩnh Phúc giai đoạn trước năm 1950. Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
11. - GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp: Thảo luận với bạn, trình bày một số tên gọi của vùng đất Vĩnh Phúc giai đoạn trước năm 1950. Thời gian Một số tên gọi của vùng đất Vĩnh Phúc (giai đoạn trước năm 1950) Thời đại Hùng Vương - An Dương Vương Thời kì Bắc thuộc Thời kì phong kiến tự chủ Thời kì thuộc Pháp đến trước năm 1950 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời: Thời gian Một số tên gọi của vùng đất Vĩnh Phúc (giai đoạn trước năm 1950) Thời đại Hùng Vương - An Thuộc bộ Văn Lang Dương Vương Thời kì Bắc thuộc Thuộc quận Giao chỉ (hay Giao Châu) của chính quyền phương Bắc Thời kì phong kiến tự chủ – Thời nhà Lý, Vĩnh Phúc thuộc lộ Quốc Oai.
12. – Thời nhà Trần, Vĩnh Phúc thuộc lộ Đông Đô và trấn Tuyên Quang. – Thời nhà Nguyễn, Vĩnh Phúc thuộc tỉnh Sơn Tây và tỉnh Thái Nguyên. Thời kì thuộc Pháp đến trước năm Vĩnh Yên, Phù Lỗ, Phúc Yên 1950 - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV mở rộng kiến thức. Nhiệm vụ 2 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS: Thảo luận với bạn để hoàn thành sơ đồ tóm tắt sự thay đổi về tên gọi của tỉnh Vĩnh Phúc sau năm 1950 theo mẫu dưới đây:
13. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời và hoàn thành sơ đồ.
14. + Ngày 12–02–1950 tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên. + Ngày 26–01–1968 tỉnh Vĩnh Phú được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ. + Tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập ngày 01–01–1997. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV mở rộng kiến thức. Nhiệm vụ 3: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
15. - GV chia lớp thành 8 nhóm thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn với nhiệm vụ sau: Trình bày kết quả sưu tầm tranh ảnh, bản đồ, lược đồ thể hiện tên gọi của vùng đất nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kì lịch sử. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời. GV tổ chức cho nhóm HS trình bày kết quả sưu tầm và thảo luận tại lớp theo kĩ thuật phòng tranh. - GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV mở rộng kiến thức. C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: - HS trải nghiệm tham quan Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc và nghe giới thiệu về lịch sử tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kì lịch sử. - HS trải nghiệm viết một đoạn văn ngắn giới thiệu với bạn về một số tên gọi của vùng đất ngày nay là tỉnh Vĩnh Phúc trong lịch sử, qua đó thể hiện tình yêu và long tự hào đối với quê hương b. Nội dung: Bài tập trong phần Vận dụng SGK c. Sản phẩm học tập: Đáp án bài tập phần Vận dụng SGK d. Tổ chức thực hiện TIẾT 4
16. Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV nêu yêu cầu: Tổ chức cho học sinh đi tham quan Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc để tìm hiểu về tên gọi tỉnh Vĩnh Phúc qua các thời kì lịch sử. - GV gợi ý, hướng dẫn HS tìm hiểu để thực hiện hoạt động ở nhà: Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày kết quả: học sinh đi tham quan Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc và chia sẻ cảm nhận. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học. TIẾT 5 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
17. - GV nêu yêu cầu: Em hãy viết một đoạn văn ngắn giới thiệu với bạn của em về một số tên gọi của vùng đất ngày nay là tỉnh Vĩnh Phúc trong lịch sử , qua đó thể hiện tình yêu và lòng tự hào của em đối với quê hương. - GV gợi ý, hướng dẫn HS tìm hiểu để thực hiện hoạt động ở nhà: Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày kết quả: GV mời HS lên trình bày bài viết, trong đó có đề cập đến những điều đã được trực tiếp quan sát, tìm hiểu qua chuyến tham quan Bảo tàng tỉnh Vĩnh Phúc hoặc qua quan sát hình ảnh trong sách, báo, video. (GV khuyến khích HS thực hiện hoạt động này để hình thành kiến thức, kĩ năng cho mỗi cá nhân) Viết đoạn văn: ngắn gọn, trình bày rõ ràng, thể hiện đủ nội dung: + Tên gọi vùng đất ngày nay là tỉnh Vĩnh Phúc trong lịch sử + Tình yêu quê hương, lòng tự hào về quê hương của em. Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học. * Hướng dẫn về nhà - Ôn lại kiến thức đã học. - Làm bài tập được giao.