Kế hoạch bài dạy Lịch sử 9 - Tiết 1, Chương I, Bài 1: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Lịch sử 9 - Tiết 1, Chương I, Bài 1: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945

1. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) CHƯƠNG I: THẾ GIỚI TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945 Tiết 1. BÀI 1: NƯỚC NGA VÀ LIÊN XÔ TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945 I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU Sau bài học này, giúp HS: 1. Về kiến thức - Nêu được những nét chính về nước Nga trước khi Liên Xô được thành lập. - Trình bày được những thành tựu và chỉ ra được hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô. 2. Về năng lực * Năng lực chung: - Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. - Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên. *Năng lực riêng: Năng lực tìm hiểu lịch sử: quan sát tranh, ảnh, lược đồ; khai thác và sử dụng được thông tin tư liệu để tìm hiểu về nước Nga Xô viết từ năm 1918 đến năm 1945. - Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: biết khai thác tranh, ảnh, tư liệu, bảng số liệu, kết hợp đọc thông tin trong SGK để nêu được những nét chính về nước Nga trước khi Liên Xô được thành lập; trình bày những thành tựu và chỉ ra được những hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô. - Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để viết đoạn văn ngắn giới thiệu về thành tựu ấn tượng nhất trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô. 3. Về phẩm chất Bài học góp phần bồi dưỡng ý thức khâm phục và tự hào về những thành tựu mà nhân dân Liên Xô đạt được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội; từ đó nhận thức được sức mạnh, tính ưu việt; đồng thời tránh ngộ nhận, phủ nhận quá khứ lịch sử và những thành tựu vĩ đại mà nhân dân Liên Xô đã lao động quên mình để đạt được trong giai đoạn này. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên. - Giáo án soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho HS. - Các kênh hình (phóng to). - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Học sinh - SGK - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG a) Mục tiêu: Giúp HS - Sau khi tham gia hoạt động, HS sẽ nhận biết yêu cầu cần đạt của bài học. GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
2. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) b) Nội dung: GV: Giao nhiệm vụ cho HS HS quan sát hình ảnh, hoạt động cá nhân để trả lời câu hỏi của GV c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d) Tổ chức thực hiện: B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) GV cho HS xem 1 số hình ảnh và đặt câu hỏi Những hình ảnh trên gợi nhớ cho em về cuộc cách mạng trong lịch sử Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. - HS trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét câu trả lời của HS, chốt kiến thức, chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức mới. - Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo. Hình bên là nhà máy thuỷ điện lớn nhất của châu Âu vào những năm 30 của thế kỉ XX – một trong những thành tựu tiêu biểu về kinh tế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa ở Liên Xô. Không chỉ vậy, Liên Xô còn đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên các lĩnh vực khác. Hãy chia sẻ thêm một số thành tựu của Liên Xô mà em biết thông qua bài học hôm nay. HOẠT ĐỘNG 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
3. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) 1. Nước Nga Xô viết từ năm 1918 đến năm 1922 a. Mục tiêu: Nêu được những nét chính về nước Nga trước khi Liên Xô được thành lập. b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 1. Nước Nga Xô viết từ Nhiệm vụ 1: GV cho HS thảo luận thep cặp đôi và viết câu năm 1918 đến năm 1922 trả lời vào bảng nhóm - Trong ba năm 1918 -1920 ? Liệt kê những khó khăn mà nước Nga Xô viết gặp phải trong nước Nga tiến hành cuộc những 1918 -1922 chiến tranh cách mạng Nhiệm vụ 2: Hoàn thành bảng nhóm và trả lời câu hỏi chống thù trong giặc ngoài với những điều kiện vô cùng Mục Chính sách cộng Chính sách kinh khó khăn và gian khổ. sản thời chiến tế mới - Năm 1919, Chính quyền Thời gian Xô – viết thực hiện chính Nội dung sách cộng sản thời chiến. Tác động - Tháng 3/1921, thực hiện chính sách kinh tế mới do ? Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập Lê-nin khởi xướng. vào thời gian nào? Gồm những nước nào? B2: Thực hiện nhiệm vụ GV hướng dẫn HS trả lời HS: Quan sát ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong SGK. B3: Báo cáo kết quả hoạt động. GV yêu cầu HS trả lời. HS trả lời câu hỏi của GV. Dự kiến sản phẩm Nhiệm vụ 1 Những khó khăn về kinh tế - Thực trạng: nông nghiệp, công nghiệp bị tàn phá, thưởng mại bế tắc. Nguyên nhân: nước Nga tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918); nội chiến xảy ra (giữa Hồng quân với quân Bạch vệ) và sự can thiệp của các nước đế quốc. Chính sách cộng sản thời chiến (1919-1921) - Lí do thực hiện: đảm bảo nguồn lưởng thực cho Hồng quân. - Nội dung: nhà nước kiểm soát toàn bộ nền công nghiệp, trưng thu lương thực thừa, thi hành chế độ lao động bắt buộc Chính sách kinh tế mới (từ tháng 3 – 1921) GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
4. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) - Lí do: nội chiến chấm dứt, cần phải thay đổi chính sách kinh tế. Nội dung: + Nông nghiệp: bãi bỏ chế độ trưng thu lưởng thực thừa... + Công nghiệp: chính phủ kiểm soát các ngành công nghiệp chính;... + Thưởng nghiệp: tư nhân được tự do buôn bán,... Liên bang Xô viết thành lập (1922) – Tên đầy đủ: Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết. - Thành viên: Nga, Bê-lô-rút-xi-a, U-crai-na và các nước Cộng hoà Ngoại Cáp-ca-dơ. Hoàn thành bảng sau Mục Chính sách cộng sản Chính sách kinh tế thời chiến mới Thời 1918-1920 1921-1925 gian Nội - Trưng thu lương thực - Bãi bỏ trưng thu dung thừa lương thực, thay bằng - Quốc hữu hóa toàn bộ thuế lương thực. xí nghiệp - Chính phủ kiểm soát - Nhà nước nắm độc các ngành công nghiệp quyền về quản lí, phân chính phối lương thực, thực - Tư nhân được tự do phẩm. buôn bán, trao đổi hàng hóa. Tác Nhà nước Xô viết được Kinh tế được phục hồi động giữ vững và phát triển GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
5. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) GV cung cấp hình ảnh tư liệu B4: Kết luận, nhận định (GV) GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. GV sử dụng phương pháp diễn giảng để: GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
6. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) + Giải thích nguyên nhân chính quyền Xô viết thực hiện Chính sách cộng sản thời chiến (do tình hình khó khăn của nước Nga Xô viết sau Cách mạng tháng Mười: từ năm 1918, chính quyền Xô viết chỉ kiểm soát được 1/4 lãnh thổ của nước Nga trước kia, mất đi những vùng lương thực, nguyên liệu, nhiên liệu quan trọng nhất, tình trạng" thù trong, giặc ngoài", nhiều cuộc nổi loạn xảy ra,...); nguyên nhân chính quyền Xô viết chuyển từ Chính sách cộng sản thời chiến sang Chính sách kinh tế mới. + Nêu tính "mới" của Chính sách kinh tế mới so với Chính sách cộng sản thời chiến (như có áp dụng chế độ thu thuế; cho phép tư nhân tham gia sản xuất; buôn bán, có đầu tư nước ngoài;...); lưu ý thông tin về Cộng hoà Ngoại Cáp-ca-dở ở tư liệu 1.3: vào thời điểm Liên bang Xô viết thành lập (1922), vùng lãnh thổ này là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Liên bang Ngoại Cáp- ca-dở. Năm 1936, nước này giải thể và phân thành ba nước: Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết Gru-di-a (Gruzia), Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết Ác-mê-ni-a (Armenia) và Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết A-déc-bai-gian (Azerbaijan). 2. Liên Xô từ năm 1922 đến năm 1945 a. Mục tiêu: Trình bày được những thành tựu và chỉ ra được hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô. b. Nội dung: HS quan sát máy chiếu, sử dụng SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c. Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức d. Tổ chức thực hiện Hoạt động dạy – học Sản phẩm dự kiến B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 2. Liên Xô từ năm 1922 đến Nhiệm vụ 1: trả lời cá nhân năm 1945 ? Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành - Công cuộc khôi phục và xây lập vào thời gian nào? Gồm những nước nào? dựng Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô 1922 - 1941 vẫn đạt được những Nhiệm vụ: Thảo luận nhóm thành tựu to lớn trên nhiều lĩnh Lớp chia thành 4 nhóm. Tìm hiểu tư liệu trong sách giáo vực. khoa và đoạn video. Sau đó sẽ tham gia trò chơi ai nhanh - Công cuộc xây dựng chủ nghĩa hơn. xã hội của Liên Xô còn tồn tại Câu 1: Nhiệm vụ công nghiệp hóa được thực hiện theo một số hạn chế, như mất cân đối đường lối ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp gì? giữa công nghiệp nặng và công Câu 2: Bức ảnh trên thể hiện thành tựu nào của công nghiệp nhẹ, giữa công nghiệp và cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô nông nghiệp.... - Năm 1941 Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên xô phải GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
7. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) tạm dùng do phát xít Đức tấn công Liên Xô. Câu 3: Liệt kê một số thành tựu về giáo dục của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô? Câu 4: Thành tựu lớn nhất của Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội từ 1925 - 1941 là: Câu 5: Nhân dân Liên Xô tạm ngừng công cuộc xây dựng đất nước trong khi đang tiến hành kế hoạch 5 năm lần thứ 3 vì: Câu 6: Nêu 2 hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô B2: Thực hiện nhiệm vụ GV hướng dẫn HS trả lời HS: Quan sát ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi. GV hướng dẫn HS thảo luận B3: Báo cáo kết quả hoạt động. GV yêu cầu HS trả lời. HS trả lời câu hỏi của GV. Dự kiến sản phẩm Câu 1: Công nghiệp nặng Câu 2: Nông nghiệp Câu 3: - Xóa bỏ nạn mù chữ. - Hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học trong cả nước và tiến tới thực hiện phổ cập giáo dục THCS tại các thành phố lớn. Câu 4: rở thành cường quốc công nghiệp xã hội chủ nghĩa. Câu 5: Phát xít Đức tấn công Liên Xô tháng 6/1941. Câu 6: - Mất cân đối giữa công nghiệp nặng và công nghiệp nhẹ,giữa công nghiệp và nông nghiệp. - Vi phạm nguyên tắc tự nguyện trong tập thể hoá nông nghiệp,... B4: Kết luận, nhận định (GV) GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
8. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh. GV có thể kết luận như sau: + Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1922 – 1945) đặt trọng tâm vào công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, chú trọng vào công nghiệp nặng, nhằm đưa Liên Xô từ một nước nông nghiệp lạc hậu trở thành một cường quốc công nghiệp xã hội chủ nghĩa. + Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của Liên Xô được thực hiện thông qua các kế hoạch 5 năm. Sau khi Lê-nin qua đời (1924), công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của Liên Xô do Xta-lin lãnh đạo (khai thác phần Nhân vật lịch sử). + Thành tựu quan trọng nhất là sau hai lần thực hiện kế hoạch 5 năm (1938), Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng đầu châu Âu nhưng quá trình này cũng tồn tại một số sai lầm. HOẠT ĐỘNG 3. LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể. b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân trả lời câu hỏi của GV c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV mời HS tham gia trò chơi “Xe Bus”: HS sẽ chia làm 2 đội chơi. Các đội chơi sẽ ghi đáp án ra bảng nhóm. mỗi câu hỏi đưa ra nếu HS trả lời đúng sẽ có 1 thành viên được lên xe bus. Thành viên của đội nào lên xe bus nhiều nhất đội đó sẽ giành chiến thắng. Câu 1. Chính sách kinh tế mới được thực hiện trong điều kiện nào? Câu 2. Năm 191, Nga thực hiện chính sách gì? Câu 3. Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập vào năm nào? GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng
9. KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LS&ĐL 9 (Phân môn Lịch sử 9) Câu 4. Thành tựu lớn nhất của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô từ 1925 – 1941 là gì? Câu 5. Vì sao đến năm 1941 Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên xô phải tạm dừng? B2: Thực hiện nhiệm vụ - HS xác định yêu cầu của GV - GV hướng dẫn cho HS trả lời câu hỏi B3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi. - HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần) Sản phẩm dự kiến Câu 1. Chính sách kinh tế mới được thực hiện trong điều kiện nào? Hoà bình Câu 2. Cộng sản thời chiến Câu 3. 1922 Câu 4. Trở thành cường quốc công nghiệp đứng đầu châu Âu và đứng thứ 2 thế giới Câu 5. Phát xít Đức tấn công Liên Xô B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS. HOẠT ĐỘNG 4. VẬN DỤNG a) Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Bài làm của HS. d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập) Bài tập: Năm 1922, Liên Xô thành lập, trong đó, Nga và U-crai-na là hai nước đóng vai trò quan trọng hàng đầu. Sưu tầm thêm thông tin và hãy cho biết tình trạng quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia này trong giai đoạn hiện nay (đầu thế kỉ XXI). B2: Thực hiện nhiệm vụ - GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề. - HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập. B3: Báo cáo kết quả hoạt động - GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành. - HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho GV theo hướng dẫn. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài không đúng qui định (nếu có). * Hướng dẫn về nhà: HS học bài, làm bài tập và chuẩn bị cho bài học sau. ****************************** GV Văn Thị Hoàn – THCS Tam Hồng