Bài giảng Lịch sử 6 - Bài 17: Cuộc đấu tranh bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc của người Việt

Nội dung tài liệu: Bài giảng Lịch sử 6 - Bài 17: Cuộc đấu tranh bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc của người Việt

1. BÀI 17. CUỘC ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HĨA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT 1. Sức sống của nền văn hố bản địa 2. Tiếp thu cĩ chọn lọc văn hố Trung Hoa
2. Em hãy cho biết Viêṭ nam có những phong tuc̣ nào? Tim̀ hiểu cá c truyền thớng tớt đep̣ củ a dân tơc̣ Viêṭ nam mà em biết? *Cá c phong tuc̣ cở truyền ở Viêṭ nam : - Thờ cúng tổ tiên - Gói bánh chưng, bánh giầy - Ăn trầu - Đón giao thừ a - Lì xì - Đi chùa hái lơc̣
3. BÀI 17: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HĨA DÂN TỘC CỦA NG ƯỜI VIỆT 1. Sức sống của nền văn hố bản địa
4. THẢ O LUÂṆ Quan sát H:17.1 và H:17.2 (SGK). Hình ảnh gợi cho em suy nghĩ gì về văn hĩa người Việt?
5. THẢ O LUÂṆ / 4-NHÓ M ( TỞ )/3 CÂU. NHÓ M 1/( TỞ ) NHÓ M 2/( TỞ ) 1/.Những biểu hiện nào cho thấy 1/.Những biểu hiện nào cho thấy chính chính sách đồng hĩa của các triều sách đồng hĩa của các triều đại phong đại phong kiến phương Bắc đối với kiến phương Bắc đối với nước ta thất nước ta thất bại? bại? NHÓ M 3/ ( TỞ ) NHÓ M 4/ ( TỞ ) 2/.Ghi chép của Lê Tắc ( tư liệu tr 3/.Hãy kể tên một vài phong tục truyền 78 - SGK) cĩ từ thời kì nào trong thống cịn tồn tại đến ngày nay mà em lịch sử Việt Nam? Hiện nay phong biết? tục này cịn khơng?
6. NHÓ M 1/( TỞ ) NHÓ M 2/( TỞ ) 1/. Người Việt giữ được phong 1/.+ Phong tục, tập quán Việt vẫn tục tập quán của mình: được giữ gìn như tục nhuộm răng, + Sống ở làng quê trong những ăn trầu, búi tĩc, xăm mình, làm ngơi nhà giản dị. bánh chưng, bánh giầy. + Người Việt vẫn nghe - nĩi, - Những phong tục tập quán trên truyền lại cho con cháu tiếng cho thấy chính sách đồng hĩa của mẹ đẻ. các triều đại phong kiến phương + Những tín ngưỡng truyền Bắc đối với nước ta thất bại. thống như thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần tự nhiên tiếp tục được duy trì. NHÓ M 3/ ( TỞ ) NHÓ M 4/ ( TỞ )
7. NHÓ M 1/( TỞ ) NHÓ M 2/( TỞ ) NHÓ M 3/ ( TỞ ) NHÓ M 4/ ( TỞ ) 2/. Phong tục ăn trầu theo ghi 3/. - Tục ăn trầu chép của Lê Tắc vào thời cổ đại - Làm bánh trưng, bánh tét ngày trong lịch sử Việt Nam. tết - Hiện nay phong tục này cịn - Thờ cúng tổ tiên. nhưng khơng được phổ biến, - Tết Nguyên Đán chỉ các cụ già ở một số vùng - Lễ cúng Thổ Cơng cịn ăn trầu, thế nhưng trầu - Tết Thanh minh cau vẫn được gìn giữ một cách - Tết Trung Nguyên ( Rằm tháng trân trọng. Trầu, cau được sử bảy ) dụng trong các nghi lễ thờ - Tết trung thu ( Rằm tháng Tám ) cúng, cưới hỏi, ma chay - Tết Táo Quân....
8. Kết luận GV: Thơ: Mời trầu của nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương “Quả cau nho nhỏ miếng trầu hơi Này của Xuân Hương mới quệt rồi Cĩ phải duyên nhau thì thắm lại Đừng xanh như lá, bạc như vợ”.
9. SO SÁ NH VĂN HÓ A VIÊṬ NAM VỚ I VĂN HÓ A TRUNG QUỚ C VĂN HÓ A VIÊṬ NAM VĂN HÓ A TRUNG QUỚ C Người Việt rất tự hào với cái váy mang đậm yếu tố văn hố bản địa của mình trong so sánh với văn hố Trung Quốc: “Cái trống mà thủng hai đầu Bên ta thời cĩ, bên Tàu thì khơng”
10. Sản phẩm - Người Việt luơn cĩ ý thức giữ gìn nền văn hố bản địa của mình: + Tiếng Việt vẫn được người dân truyền lại cho con cháu. Người Việt vẫn nghe và nĩi bằng tiếng mẹ đẻ. + Những tín ngưỡng truyền thống tiếp tục được duy trì như: thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần tự nhiên. + Phong tục, tập quán như nhuộm răng, ăn trầu, búi tĩc, xăm mình, làm bánh chưng, bánh giầy... vẫn được lưu truyền từ đời này sang đời khác.
11. BÀI 17: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HĨA DÂN TỘC CỦA NG ƯỜI VIỆT 2. Tiếp thu cĩ chọn lọc văn hố Trung Hoa EmTại hãy sao cho trong biết nhân thời dân Bắc ta đã tiếp thuthuộc cĩ chọn nhân lọc dân văn ta hĩa lại Trungtiếp Hoa thu văn hốnhư Trung thế nào? Hoa?
12. Sản phẩm - Trong suốt thời Bắc thuộc, nhân dân ta đã tiếp thu cĩ chọn lọc và sáng tạo những yếu tố văn hố Trung Hoa để phát triển nền văn hố dân tộc: + Tiếp thu Phật giáo, Đạo giáo cĩ sự hồ nhập với tín ngưỡng dân gian. +Tiếp thu chữ Hán, một số quy tắc lễ nghĩa, ảnh hưởng tư tưởng gia trưởng. + Học một số kĩ thuật tiến bộ của Trung Quốc như làm giấy, làm đồ thuỷ tinh,... + Tiếp thu một số lễ tết nhưng cĩ sự vận dụng phù hợp với văn hố người Việt
13. BÀI 17: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HĨA DÂN TỘC CỦA NG ƯỜI VIỆT 2. Tiếp thu cĩ chọn lọc văn hố Trung Hoa Em cĩ- Tiếpnhận xétthu gì cĩ chọn lọc, khơng phải về cách tiếp thu văn hố Trungtồn Hoa bộ văn hố Trung Hoa. của -ng Tiếpười thuViệt? cĩ sự sáng tạo, vận dụng cho phù hợp với văn hố truyền thống của người Việt.
14. LUYỆN TẬP. Câu 1: Theo em, tại sao khoảng thời gian từ năm 179 TCN đến năm 938 được gọi là thời kì Bắc thuộc ? Câu 2: Những phong tục, tập quán nào được người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn lưu giữ trong đời sống văn hố hằng ngày của chúng ta ngày nay?
15. BÀ I TÂP̣ . Câu 1:Theo em, tại sao khoảng thời gian từ năm 179 TCN đến năm 938 được gọi là thời kì Bắc thuộc ? Đây là thời kì nước ta liên tiếp bị các triều đại phong kiên phương Bắc đơ hộ. Câu 2: Những phong tục, tập quán nào được người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn lưu giữ trong đời sống văn hố hằng ngày của chúng ta ngày nay? Những phong tục, tập quán được người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn lưu giữ trong đời sống văn hố hằng ngày của chúng ta ngày nay: thờ cúng tổ tiên, nhuộm răng, ăn trầu, ăn mắm, làm bánh chưng bánh giày.
16. VÂṆ DUṆ G Theo em, tiếng nĩi cĩ vai trị như thế nào trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc? Em cĩ suy nghĩ gì về hiện tượng nhiều học sinh “pha” tiếng nước ngồi vào tiếng Việt khi giao tiếp?
17. - Tiếng nĩi, chữ viết tiếng Việt cĩ nguồn gốc bản địa, được cha ơng ta sáng tạo, gìn giữ, cải tiến trong hành trình tạo dựng cuộc sống, phát triển cộng đồng xã hội. Trải qua các triều đại lịch sử, qua những giai đoạn phát triển, tiếng Việt đã trở thành hồn cốt của dân tộc, cĩ sức sống lâu bền trong tâm hồn, lối sống, tư duy của con người Việt Nam. - Khơng đồng tình với hiện tượng các bạn trẻ lạm dụng việc sử dụng tiếng nước ngồi vào tiếng Việt khi giao tiếp. Tuy việc sử dụng tiếng lĩng cũng cĩ tác dụng nhất định đối với giới trẻ như: khả năng truyền đạt thơng tin nhanh, tiết kiệm thời gian (chủ yếu dùng ký hiệu, viết tắt), cĩ những yếu tố sáng tạo làm cho hoạt động giao tiếp cũng phong phú hơn nhưng việc lạm dụng sử dụng quá đà sẽ đánh mất đi bản sắc dân tộc, mất đi sự trong sáng của tiếng Việt.
18. TÀI LIỆU THAM KHẢO “Nền văn hố làng xã mới là nền tảng của tâm thức Việt Nam, khơng phải Nho giáo. Người Việt Nam đã tiếp thu ca dao qua lời ru từ khi cịn bé, đã hát đồng dao, ngâm vè, nghe các chuyện kể về các thần tích về tổ tiên trước khi học Kinh Thi; tham dự vào sinh hoạt hội lành tế lễ, trước khi biết đến Kinh Lễ; đã hiểu các quy tắc ứng xử, đối xử với người trên kẻ dưới trước khi học Kinh Xuân Thu. Họ học sách Nho chỉ để đi thi làm quan nếu đỗ, và dù làm quan họ vẫn nhớ rằng “Quan nhất thời dân vạn đại”, do đĩ khơng đi ngược lại các thể chế của làng”. (Phan Ngọc, Bản sắc văn hố Việt Nam, NXB Văn hố Thơng tin, Hà Nội, 1998, tr.238).