Bài giảng Ngữ văn 11 - Tiết 11+12, Bài ca ngắn đi trên bãi cát

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 11 - Tiết 11+12, Bài ca ngắn đi trên bãi cát

1. Tiết 11, 12 BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT – CAO BÁ QUÁT Cao Bá Quát ( 1809 - 1855 ) I. TÌM HIỂU CHUNG Văn như Siêu Quát vô tiền Hán 1. Tác giả Thi đáo Tùng Tuy thất thịnh Đường - Cao Bá Quát (1808 - 1855) - Quê: làng Phú Thị, Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay (Văn của ông Siêu, ông Quát khiến thời Tiền thuộc quận Long Biên, Hà Nội ). Hán phải chịu, con-nguoi-tai-nang-va-pham-hanh.html Thơ của Tùng Công, Tuy Công thì thời Thịnh - Là người có tài cao, nổi tiếng văn hay chữ tốt và Đường phải nhường) có uy tín lớn trong giới trí thức đương thời. - Là người có khí phách hiên ngang, có tư tưởng tự do, ôm ấp hoài bão lớn, mong muốn sống có Thập tải luân giao cầu cổ kiếm ích cho đời Nhất sinh đê thủ bái mai hoa 2. Tác phẩm - Hoàn cảnh ra đời: viết trong khi đi thi Hội (Mười năm giao thiệp tìm gươm báu - Thể loại: ca hành, thơ cổ thể (cổ phong), không Một đời chỉ biết cuối đầu lạy hoa mai) gò bó về luật, không hạn chế số câu, gieo vần linh hoạt.
2. BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT – CAO BÁ QUÁT II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1. Hình ảnh bãi cát và con người đi trên bãi cát a. Hình ảnh bãi cát: - Điệp ngữ bãi cát dài lại bãi cát dài - So sánh đi một bước như lùi một bước Hình ảnh bãi cát dài mênh mông, nối tiếp nhau, bất tận, mờ mịt; biểu tượng cho con đường công danh đầy khó khăn, gập ghềnh, gian khổ b. Hình ảnh con người đi trên bãi cát - Hình ảnh cụ thể mặt trời đã lặn chưa dừng, nước mắt rơi, giận khôn vơi -> tình cảnh nhọc nhằn, tâm trạng đau khổ, oán hận, chán nản. - Hình ảnh phường danh lợi tất tả trên đường đời, người say vô số> nhận thức được sự cám dỗ của danh lợi, dù gian truân nhưng vẫn có nhiều người chạy theo.
3. BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT – CAO BÁ QUÁT II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1. Hình ảnh bãi cát và con người đi trên bãi cát b. Hình ảnh con người đi trên bãi cát - Câu hỏi tu từ Tính sao đây ? -> nỗi băn khoăn, trăn trở đi tiếp hay từ bỏ con đường công danh? - Bốn câu cuối: điệp cấu trúc, đối lập, câu hỏi tu từ -> tiếng kêu bi phẫn, bế tắc, tuyệt vọng Tầm tư tưởng của CBQ: nhận thức được sự lỗi thời của con đường công danh đương thời; niềm khao khát thay đổi cuộc sống
4. BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT – CAO BÁ QUÁT II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN IV. LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH 1. Hình ảnh bãi cát và con người đi trên bãi cát a. Hình ảnh bãi cát Qua bài thơ, em thử lí giải vì sao CBQ đã b. Hình ảnh con người đi trên bãi cát khởi nghĩa chống nhà Nguyễn. 2. Đặc sắc nghệ thuật Cao Bá Quát, một học trò - Sử dụng thơ cổ thể; hình ảnh có tính biểu tượng ngạo nghễ, một thí sinh coi - Thủ pháp đối lập; sáng tạo trong dùng điển tích rẻ quan trường, một khách III. TỔNG KẾT giang hồ phiêu lãng, một văn sĩ khinh đời ngạo thế, BCNĐTBC là khúc bi ca mang đậm tính một viên giáo thụ bất đắc nhân văn của một con người có tài năng, tâm chí, một kẻ làm loạn đã huyết nhưng cô đơn, bế tắc, tuyệt vọng trên con đem về cho gia tộc cái hoạ đường công danh trong bối cảnh nền phong kiến, tru di.. Hán học suy tàn. (Trúc Khê)