Bài giảng Khoa học tự nhiên 9 - Bài 4: Hiện tượng tán sắc ánh sáng. Màu sắc ánh sáng

Nội dung tài liệu: Bài giảng Khoa học tự nhiên 9 - Bài 4: Hiện tượng tán sắc ánh sáng. Màu sắc ánh sáng

1. CHÀO MỪNG THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ TIẾT HỌC HÔM NAY!
2. KIỂM TRA BÀI CŨ I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG LÀ GÌ? II PHÁT BIỂU ĐỊNH LUẬT KHÚC XẠ ÁNH SÁNG? III HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN LÀ GÌ?
3. NỘI DUNG BÀI HỌC I Tán sắc ánh sáng qua lăng kính. II Màu sắc các vật.
4. BÀI 4: HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG. MÀU SẮC ÁNH SÁNG
5. NỘI DUNG BÀI HỌC I Tán sắc ánh sáng qua lăng kính. II Màu sắc các vật.
6. KHỞI ĐỘNG • Khi quan sát dưới ánh sáng mặt trời, ta thấy các viên pha lê ở hình 4.1 có nhiều màu sắc. • Vì sao lại có hiện tượng như vậy? Gợi ý: Viên pha lê bị tán sắc ánh sáng nên tạo nên nhiều màu sắc.
7. I. TÁN SẮC QUA LĂNG KÍNH
8. 1. Lăng kính Em hãy mô tả đặc điểm về hình dạng của các lăng kính ở hình 4.2
9. KHÁI NIỆM Các phần tử của lăng kính gồm: • Cạnh Lăng kính • Đáy • Một khối trong suốt, đồng chất, • Hai mặt bên. thường có dạng lăng trụ tam giác. • Là một bộ phận quan trọng trong một số thiết bị dùng để phân tích ánh sáng.
10. THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI Câu hỏi 1 (SGK – tr24) Nêu một số vật trong suốt xung quanh em có hình dạng giống như lăng kính. Trả lời: Quả bóng thủy tinh Đĩa CD Bong bóng xà phòng
11. KẾT LUẬN • Lăng kính là một khối đồng chất, trong suốt có hai mặt không song song. • Lăng kính thường có dạng trụ tam giác. • Lăng kính có hai mặt bên và đáy.
12. 2. Đường đi của tia sáng qua lăng kính Thí nghiệm tìm hiểu đường truyền của tia sáng qua lăng kính Chuẩn bị Lăng kính Đèn laser
13. Tiến hành • Gắn đèn laser và lăng kính lên bảng thép như hình 4.4. • Bật đèn chiếu tia sáng tới một mặt bên của lăng kính sao cho tia sáng hướng về phía đỉnh của lăng kính. • Quan sát tia sáng đi ra ở mặt bên kia của lăng kính (tia ló). • Mô tả bằng hình vẽ đường đi của tia sáng qua lăng kính.
14. Yêu cầu • Tiến hành thí nghiệm • So sánh sự khúc xạ của tia sáng laser và tia sáng trắng qua lăng kính. Video thí nghiệm tìm hiểu đường truyền của tia sáng qua lăng kính
15. KHÁI NIỆM Ánh sáng đơn sắc • Ánh sáng không bị tán sắc qua lăng kính. • Mỗi ánh sáng đơn sắc có một màu sắc xác định.
16. Quan sát hình 4.5 • Khi chiếu ánh sáng đơn sắc tới lăng kính thì tia ló luôn lệch về phía đáy so với tia tới và không bị đổi màu. • Khi chiếu chùm sáng trắng qua lăng kính, dùng màn chắn chùm tia ló thì trên màn quan sát thu được dải ánh sáng màu giống như dải màu cầu vồng. Đó là quang phổ của ánh sáng trắng. Hiện tượng này được gọi là hiện tượng tán sắc ánh sáng.
17. Giải thích hiện tượng ánh sáng trắng bị tán sắc qua lăng kính. Giải thích • Ánh sáng trắng là tập hợp các ánh sáng đơn sắc khác nhau. • Chiết suất của lăng kính đối với các ánh sáng đơn sắc khác nhau là khác nhau. • Chiết suất của lăng kính đối với ánh sáng màu đỏ là nhỏ nhất, chiết suất của lăng kính đối với ánh sáng màu tím là lớn nhất.
18. Luyện tập 1 (SGK – tr25) Trả lời: Dựa vào quang phổ thu được • Theo định luật khúc xạ, khi chiết trong thí nghiệm, so sánh suất càng lớn thì tia khúc xạ càng chiết suất của lăng kính với bị lệch. các ánh sáng đỏ, da cam, • Ở thí nghiệm ta thấy, tia đỏ lệch về vàng, lục, lam, chàm, tím phía đáy ít hơn tia tím, do đó, chiết suất của lăng kính với tia đỏ là nhỏ nhất và với tia tím là lớn nhất. nđỏ < ncam < nvàng < < ntím.
19. Luyện tập 2 (SGK – tr26) Chiếu một chùm ánh sáng trắng rộng, song song tới lăng kính như hình 4.7. Dự đoán hình ảnh thu được ở màn quan sát chắn chùm sáng ló ở mặt bên kia của lăng kính (dùng hình vẽ để giải thích cho dự đoán của mình).
20. Trả lời: Có thể tưởng tượng chia chùm sáng tới thành nhiều tia sáng song song. Mỗi tia sáng sau khi khúc xạ qua lăng kính cho một quang phổ từ đỏ đến tím, các quang phổ này chồng lên nhau trên màn quan sát. Vì thế trên màn sẽ có một dải sáng, phía trên có màu đỏ và cam; phía dưới là màu chàm và tím, còn ở vùng giữa là vùng có ánh sáng trắng, do kết quả sự trộn của các ánh sáng màu.