Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 7 - Tiết 73: Đọc: Đẽo cày giữa đường - Năm học 2024-2025 - Hoàng Thị Hiền

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 7 - Tiết 73: Đọc: Đẽo cày giữa đường - Năm học 2024-2025 - Hoàng Thị Hiền

1. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 Tiết 73: ĐỌC: ĐẼO CÀY GIỮA ĐƯỜNG (Truyện ngụ ngôn Việt Nam) - Tri thức ngữ văn: Khái niệm, I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: đặc điểm truyện ngụ ngôn - Ngôi kể, nội dung, ý nghĩa của truyện Đẽo cày giữa đường 2. Năng lực - Nhận biết được một số yếu tố của truyện ngụ ngôn: đề tài, tình huống, cốt truyện, nhân vật, sự kiện, chủ đề; - Nhận biết được thông điệp, bài học mà VB muốn gửi đến bạn đọc; - Tự rút ra bài học, có thể mở rộng ra những bài học mới, liên hệ đến đời sống của bản thân và với các thành ngữ tương ứng. 3. Phẩm chất: Bồi dưỡng khả năng nhận thức về các vấn đề của cuộc sống để trưởng thành. II. Thiết bị dạy học và học liệu - Máy chiếu, máy tính, bảng phụ và phiếu học tập, Rubric. - Các hình ảnh, video liên quan (nếu có). III. Tiến trình dạy học * Tổ chức Tiết Ngày dạy Sĩ số 7a4 Sĩ số 7a6 Sĩ số 7a8 73 16/01/2025 41 45 43 Hoạt động 1: Xác định vấn đề a. Mục tiêu: Kết nối – tạo hứng thú cho học sinh, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến thức mới. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Giao nhiệm vụ - GV có thể kết hợp nhiều cách: * BƯỚC 1: Khơi gợi vấn đề cho HS trình bày: Kể một câu chuyện (em đọc được, nghe được hoặc tự mình trải qua) hoặc một sự việc em chứng kiến (tham gia) đã để lại cho em bài học sâu sắc. Bài học em rút ra từ câu chuyện hoặc sự việc đó là gì? *Gợi ý trả lời: Những câu chuyện ngụ ngôn như: Con cáo và chùm nho; Chân-Tay-Tai- Mắt-Miệng; Ve sầu và kiến; Ếch ngồi đáy giếng; Thầy bói xem voi; Thỏ và rùa. * BƯỚC 2: GV cho HS xem video câu chuyện “Thầy bói xem voi” và nêu câu hỏi: Qua câu chuyện của các thầy bói, em rút ra bài học gì cho bản thân? ( (Tắt video đến phút thứ 6 (đoạn rút ra bài học)) *Gợi ý đáp án: Tránh cách nhìn nhận phiến diện trong việc đánh giá sự vật, Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 1 Gv: Hoàng Thị Hiền
2. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 - HS tiếp nhận nhiệm vụ, chia sẻ cảm xúc, hiểu biết của mình. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - HS chia sẻ, trình bày cởi mở, thân thiện những suy nghĩ. Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét thái độ làm việc, câu trả lời của HS, dẫn dắt để kết nối hoạt động hình thành kiến thức mới. *GV dẫn vào bài: Các em ạ, mỗi câu chuyện ngụ ngôn đều mang đến những thông điệp, bài học, những giá trị đạo đức vô cùng đáng quý, giúp ta có nhận thức đúng đắn và phát huy trí tư duy để trưởng thành. Mỗi câu chuyện trong bài học hôm nay sẽ mang đến cho chúng ta một nhận thức sâu sắc về cuộc sống. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới A. Tri thức ngữ văn a. Mục tiêu: Nắm được những kiến thức cơ bản về thể loại truyện ngụ ngôn. b. Tổ chức thực hiện: PHIẾU HỌC TẬP 01 Tìm hiểu đặc điểm truyện ngụ ngôn Trả lời Khái niệm: . Hình thức: . Nhân vật: . Nội dung, ý nghĩa: . Ngôn ngữ: . HĐ của GV và HS Dự kiến sản phẩm Bước 1: Giao nhiệm vụ 1. Khái niệm: Truyện ngụ ngôn là hình thức *GV yêu cầu HS theo dõi SGK tr.5, tự sự cỡ nhỏ, trình bày những bài học đạo lí đọc thầm phần Tri thức ngữ văn và và kinh nghiệm sống, thường sử dụng lối trình bày các thông tin đã chuẩn bị diễn đạt ám chỉ, ngụ ý, bóng gió. trong Phiếu học tập 01. 2. Đặc điểm: 1) Em hiểu nghĩa của từ "ngụ ngôn" là - Hình thức: Ngắn gọn, được viết bằng như thế nào? văn xuôi hoặc thơ. (Ngụ: Hàm chứa ý kín đáo; Ngôn: Lời - Nhân vật: là con người hoặc con vật, đồ nói -> "Ngụ ngôn" là lời nói có ngụ ý, vật được nhân cách hoá, có đặc điểm như gửi gắm lời nói kín đáo cho người nghe con người. tự suy ra mà hiểu). - Nội dung: Thường nêu lên những tư 2) Dựa vào tri thức em vừa tìm hiểu, tưởng, đạo lí hay bài học cuộc sống. hãy chia sẻ những câu truyện ngụ ngôn - Ngôn ngữ: Giàu hình ảnh, có thể pha mà em đã từng đọc hoặc nghe kể. yếu tố hài hước. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS tái hiện lại kiến thức vào Phiếu HT, chia sẻ. 2 Gv: Hoàng Thị Hiền
3. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 - GV quan sát, hỗ trợ. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - HS lên trình bày kết quả, chia sẻ hiểu biết bản thân. - Các HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét và chốt kiến thức. B. Đọc – hiểu văn bản: Đẽo cày giữa đường I. Khám phá chung về văn bản a. Mục tiêu: Tìm hiểu chung về xuất xứ, bố cục, tình huống, cốt truyện. b. Tổ chức thực hiện: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Tìm hiểu Trả lời Xuất xứ: Bố cục: Tóm tắt tình huống, cốt truyện: HĐ của GV và HS Dự kiến sản phẩm Bước 1: Giao nhiệm vụ 1. Đọc và tìm hiểu chú thích - GV hướng dẫn đọc to, rõ ràng, 2. Xuất xứ diễn cảm, pha chút diễu cợt. - Theo Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc, Truyện cổ - HS lần lượt đọc thành tiếng toàn nước Nam, tập 1. VB. 3. Bố cục: 2 phần - GV gợi ý cho HS: - Phần 1 (Đoạn 1): Người thợ mộc đẽo cày. 1) Giải thích một số từ khó: - Phần 2 (Còn lại): Những lần góp ý và phản quan, ngàn, phá hoang, đi đời ứng của người thợ mộc. nhà ma. 4. Tóm tắt tình huống, cốt truyện: 2) Nêu xuất xứ, bố cục, tóm tắt tình - Anh thợ mộc bỏ tiền mua gỗ về đẽo cày để bán. huống, cốt truyện vào phiếu HT số 2. - Mỗi lần có khách ghé vào và góp ý về việc đẽo Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ cày, anh ta đều làm theo. - HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy - Cuối cùng, không ai đến mua cày, bao nhiêu nghĩ, dựa vào thông tin SGK và vốn liếng mất sạch. thu thập thông tin đã chuẩn bị ở nhà để trả lời. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - HS trả lời nhanh. Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét, chốt kiến thức. - GV chuyển dẫn sang mục 2. II. Khám phá chi tiết văn bản 3 Gv: Hoàng Thị Hiền
4. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 a. Mục tiêu: Giúp HS phát triển kĩ năng đọc VB truyện ngụ ngôn, nhận biết hiểu được nhân vật, chi tiết, cốt truyện, và rút ra bài học ý nghĩa, cách ứng xử của bản thân. b. Tổ chức thực hiện: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 (Tìm hiểu những lần góp ý và phản ứng của người thợ mộc) Người góp ý Nội dung góp Hành động của anh thợ mộc ý Lần 1: Lần 2: Lần 3: Kết quả của việc đẽo cày: .. Nhận xét hành động anh thợ mộc: HĐ của GV và HS Dự kiến sản phẩm Bước 1. Giao nhiệm vụ 1. Những lần góp ý và hành động * Nhiệm vụ 1: GV tổ chức, hướng dẫn HS của người thợ mộc chia nhóm lớp, giao nhiệm vụ thảo luận theo Người Nội dung Hành động nhóm để hoàn thành Phiếu học tập số 2: góp ý góp ý của anh 1) Liệt kê những lần góp ý và hành động thợ mộc của anh thợ mộc. Thứ 1 - Phải đẽo - Cho là 2) Nêu kết quả và nhận xét về hành động cày cho phải - đẽo. của anh thợ mộc. cao, cho *Nhiệm vụ 2: Nếu là người thợ mộc to. trong câu chuyện này, em sẽ làm gì trước Thứ 2 - Đẽo nhỏ - Cho là những lời khuyên như vậy? (Gợi ý: Cảm hơn, thấp phải - lại ơn những người đã cho lời khuyên. Sau hơn. đẽo. đó tự mình tìm hiểu, suy xét kĩ về loại cày Thứ 3 - Đẽo cày - Liền đẽo mà mọi người hay sử dụng và loại cày cho thật ngay. nào sẽ dễ dàng để bán). cao, thật Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ to gấp - HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời cá nhân đôi, gấp và làm việc theo nhóm, thảo luận và hoàn ba để voi thiện vào trong phiếu HT. cày được. Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Cá nhân trả Kết quả: Chẳng ai đến mua, gỗ lời; cử nhóm cử đại diện báo cáo sản phẩm hỏng hết, vốn liếng đi sạch. Phiếu HT. Nhận xét: hành động không có Bước 4: Kết luận, nhận định suy nghĩ, tìm hiểu hay cân nhắc, - GV nhận xét thái độ và kết quả làm chỉ nghe và tin một cách thụ việc của các nhóm, chỉ ra những ưu điểm động mù quáng. 4 Gv: Hoàng Thị Hiền
5. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 và hạn chế trong hoạt động nhóm của HS. - Chuẩn kiến thức & chuyển dẫn sang mục 3. Bước 1: Giao nhiệm vụ 2. Bài học 1) Từ hành động và kết cục trong câu - Bài học: chuyện của anh thợ mộc, em rút ra được + Cần phải có hiểu biết để giữ được bài học gì cho bản thân? chính kiến, tự tin khi làm việc. 2) Em hiểu như thế nào về nhan đề “Đẽo + Biết lắng nghe nhưng cần phải có cày giữa đường”? sự suy xét, đánh giá đúng sai trước 3) Theo em, "biết lắng nghe góp ý" với khi hành động. "dễ nghe người (cả tin)" khác nhau ở chỗ - Nhan đề: hành động thiếu chủ kiến, nào? bị động nên kết quả thất bại. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - Phân biệt: "biết lắng nghe góp ý": - HS lắng nghe, quan sát, đọc, trả lời câu hỏi. tiếp thu những ý kiến hay để tiến bộ, - Gv quan sát, lắng nghe, gợi ý. thành công; còn "dễ nghe người (cả Bước 3: Báo cáo, thảo luận tin): không có sự suy xét, đánh giá, - HS trình bày sản phẩm. không tìm hiểu thực tế mà chỉ nghe - GV gọi HS nhận xét, bổ sung câu trả lời và tin một cách mù quáng. của bạn. Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét, bổ sung, chốt kiến thức. III. Tổng kết Bước 1: Giao nhiệm vụ 1. Nghệ thuật: - GV nêu câu hỏi: - Sử dụng hình ảnh cụ thể, gần gũi, 1) Nêu những đặc sắc nghệ thuật và nội giàu ý nghĩa. dung của truyện “Đẽo cày giữa đường”. - Kết cấu ngắn gọn, dễ hiểu. 2) Rút ra cách đọc hiểu truyện ngụ ngôn. - Tình huống hấp dẫn. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 2. Nội dung: - HS suy nghĩ, trả lời. - Người thợ mộc vì thiếu chủ kiến khi - GV quan sát, hỗ trợ. làm việc và không suy xét kĩ khi nghe Bước 3: Báo cáo, thảo luận người khác góp ý nên đã thất bại. - HS trả lời. 3. Cách đọc hiểu truyện ngụ ngôn: - HS khác lắng nghe, bổ sung. - Đọc kĩ văn bản để xác định chủ đề Bước 4: Kết luận, nhận định của truyện; - Gv nhận xét, bổ sung, chốt lại. - Nhận diện hình tượng nhân vật chính; - Phân tích đặc điểm nhân vật, các sự việc tiêu biểu, tình huống truyện để từ đó lĩnh hội tư tưởng, thông điệp được gửi gắm qua Vb, đánh giá được bài học nhận thức, luân lí ngụ ý trong 5 Gv: Hoàng Thị Hiền
6. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 truyện. - Liên hệ, rút ra bài học có ý nghĩa cho bản thân. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức bài học. b. Tổ chức thực hiện: *GV tổ chức cho HS làm bài tập nhanh trên lớp: Câu 1. Truyện "Đẽo cày giữa đường" thuộc thể loại nào? A. Truyện ngụ ngôn B. Truyện cười C. Truyện cổ tích D. Truyện truyền thuyết Câu 2. Sắp xếp các sự kiện sau đây theo trình tự diễn ra trong truyện "Đẽo cày giữa đường". a. Mọi người đi qua thường ghé vào xem đẽo cày. b. Mỗi người xem đều góp ý khác nhau. c. Bao nhiêu gỗ anh đều đẽo hỏng, vốn liếng mất hết. d. Anh thợ mộc đốc hết vốn mua gỗ để đẽo cày. e. Nghe ai nói anh cũng thấy có lí và làm theo. Câu 3. Nối cột A với cột B cho phù hợp nội dung từng phần Cột A Cột B Phần 1 a. Kết quả của việc đẽo cày. Phần 2 b. Hoàn cảnh và công việc của anh thợ mộc. Phần 3 c. Việc đẽo cày của anh thợ mộc. *Gợi ý đáp án: Câu 1. Đáp án A. Câu 2. Trình tự đúng của các sự việc như sau: d. Anh thợ mộc đốc hết vốn mua gỗ để đẽo cày. a. Mọi người đi qua thường ghé vào xem đẽo cày. b. Mỗi người xem đều góp ý khác nhau. e. Nghe ai nói anh cũng thấy có lí và làm theo. c. Bao nhiêu gỗ anh đều đẽo hỏng, vốn liếng mất hết. Câu 3. Cần nối đúng như sau: Phần 1: b. Hoàn cảnh và công việc của anh thợ mộc. Phần 2: c. Việc đẽo cày của anh thợ mộc. Phần 3: a. Kết quả của việc đẽo cày. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học trình bày hiểu biết về bài học rút ra từ câu chuyện. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1. Giao nhiệm vụ 6 Gv: Hoàng Thị Hiền
7. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 - GV giao nhiệm vụ cho HS (có thể thực hiện ngay trên lớp hoặc về nhà): *VIẾT KẾT NỐI ĐỌC: Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) có sử dụng thành ngữ "đẽo cày giữa đường". Đoạn văn cần đáp ứng các yêu cầu: - Về hình thức: Viết đoạn văn đủ số câu theo yêu cầu. Các câu trong đoạn phải đúng ngữ pháp, tập trung vào chủ đề, đảm bảo sự liền mạch. Tránh các lỗi về chính tả và dùng từ. Trong đoạn, phải có thành ngữ "đẽo cày giữa đường" được sử dụng một cách phù hợp. - Về nội dung: Trình bày được một nội dung hoàn chỉnh có liên quan trực tiếp đến thành ngữ "đẽo cày giữa đường". Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS thực hiện nhiệm vụ theo đúng yêu cầu các nhiệm vụ, sau đó chỉnh sửa. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - GV gọi HS lên trình bày. - HS khác nhận xét, bổ sung, tự kiểm tra theo bảng kiểm. Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét ý thức làm bài của HS, chất lượng sản phẩm học tập. - Cho điểm hoặc phát thưởng. ĐOẠN VĂN THAM KHẢO Có một lần, em và mẹ đi chợ để chọn những chiếc váy xòe xếp li cho em. Những chiếc váy có rất nhiều màu sắc: nào là màu hồng, màu xanh, màu đỏ,... Em chỉ được chọn hai chiếc nên phân vân mãi. Cô bán hàng thì bảo em chọn một cái màu đỏ và một cái màu xanh. Một chị cũng đến chọn váy bảo, em nên chọn cái màu be và màu hồng. Mỗi người một ý, em không biết phải nghe theo ai. Mẹ đã bảo em đừng như đẽo cày giữa đường, phải có chính kiến của mình. Vậy là em đã chọn được hai chiếc váy mà mình thích, chúng có màu hồng và màu xanh. Bảng kiểm: Đánh giá kĩ năng viết đoạn văn STT Tiêu chí Đạt Chưa đạt 1 Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng khoảng 5 - 7 câu. 2 Đoạn văn có một chủ đề nhất định, có sử dụng thành ngữ "đẽo cày giữa đường" 3 Lí lẽ dẫn chứng thuyết phục. 4 Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong đoạn văn. 5 Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ ngữ, ngữ pháp. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Hoàn thành bài tập vận dụng 7 Gv: Hoàng Thị Hiền
8. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 - Sưu tầm các câu chuyện ngụ ngôn - Chuẩn bị bài sau: Ếch ngồi đáy giếng Tiết 74: ĐỌC: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG (Trang Tử) Ngày soạn: /01/2025 I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Ngôi kể, nội dung, ý nghĩa, bài học của truyện Ếch ngồi đáy giếng 2. Năng lực - Nhận biết được một số yếu tố của truyện ngụ ngôn: đề tài, tình huống, cốt truyện, nhân vật, sự kiện, chủ đề; - Nhận biết được thông điệp, bài học mà VB muốn gửi đến bạn đọc; - Tự rút ra bài học, có thể mở rộng ra những bài học mới, liên hệ đến đời sống của bản thân và với các thành ngữ tương ứng. 3. Phẩm chất: Bồi dưỡng khả năng nhận thức về các vấn đề của cuộc sống để trưởng thành. II. Thiết bị dạy học và học liệu - Máy chiếu, máy tính, bảng phụ và phiếu học tập, Rubric. - Các hình ảnh, video liên quan (nếu có). III. Tiến trình dạy học *) Tổ chức Tiết Ngày dạy Sĩ số 7a4 Sĩ số 7a6 Sĩ số 7a8 74 /01/2025 41 45 Hoạt động 1: Xác định vấn đề a. Mục tiêu: Kết nối, tạo hứng thú cho HS, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến thức mới. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Giao nhiệm vụ: GV nêu câu hỏi cho HS chia sẻ: Hãy chia sẻ cách hiểu của em về câu nói sau: "Anh ta nhận ra mình chỉ là ếch ngồi đáy giếng mà thôi". (*Gợi ý: Câu nói: "Anh ta nhận ra mình chỉ là ếch ngồi đáy giếng mà thôi": chỉ một đối tượng vốn tưởng mình là người hiểu biết, thông minh nhưng người đó đã tự nhận thức được bản thân vẫn còn những hạn chế, hiểu biết và suy nghĩ còn hạn hẹp). Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS tiếp nhận nhiệm vụ, chia sẻ cảm xúc, hiểu biết của mình. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - HS chia sẻ, trình bày cởi mở, thân thiện những suy nghĩ. Bước 4: Kết luận, nhận định 8 Gv: Hoàng Thị Hiền
9. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 - GV nhận xét thái độ làm việc, câu trả lời của HS, dẫn dắt để kết nối hoạt động hình thành kiến thức mới. - GV dẫn vào bài: Trong cuộc sống, ai cũng có thể rơi vào tình huống "Ếch ngồi đáy giếng". Vì vậy, mỗi người cần nhận ra giới hạn của bản thân để nỗi lực học hỏi, mở mang hiểu biết. Đó luôn là cách để con người vượt ra khỏi giới hạn ấy. Câu chuyện trong bài học hôm nay sẽ nhắc nhở thức tỉnh ta điều ấy. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới I. Khám phá chung về văn bản a. Mục tiêu: Tìm hiểu chung về xuất xứ, bố cục, tình huống, cốt truyện. b. Tổ chức thực hiện: HĐ của GV và HS Dự kiến sản phẩm Bước 1: Giao nhiệm vụ 1. Tác giả - GV hướng dẫn đọc to, rõ ràng, - Trang Tử, sinh trước Công nguyên, là một diễn cảm. HS lần lượt đọc thành triết gia nổi tiếng của Trung Quốc. tiếng toàn VB. - Tác phẩm chính của ông: Trang Tử (còn - GV gợi ý cho HS: Nêu tác giả, gọi là Nam Hoa Kinh) xuất xứ, bố cục, tóm tắt tình 2. Tác phẩm huống, cốt truyện vào phiếu HT a. Đọc và tìm hiểu chú thích số 1 (giống VB1. "Đẽo cày giữa b. Xuất xứ : Trích từ Thiên thứ 17 của sách đường"). Trang Tử. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ c. Bố cục: 2 phần - HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy - Phần 1 (Đoạn 1): Ếch nói về những niềm nghĩ, dựa vào thông tin SGK và sung sướng của bản thân và mời rùa lớn biển thu thập thông tin đã chuẩn bị ở đông xuống giếng. nhà để trả lời. - Phần 2 (Còn lại): Rùa lớn đặt chân liền lùi lại. Bước 3: Báo cáo, thảo luận Ếch nghe rùa nói thì lắng nghe và suy nghĩ. - HS trả lời nhanh. d. Tóm tắt tình huống, cốt truyện: Bước 4: Kết luận, nhận định - Ếch nhỏ ngồi trong một cái giếng sụp nói - GV nhận xét, chốt kiến thức. với con rùa lớn biển đông về thế giới vô - GV chuyển dẫn sang mục 2. cùng sung sướng của mình. Ếch mời rùa xuống giếng cho biết. - Rùa đặt chân không vừa, liền lùi lại và kể cho ếch nghe về thế giới biển mênh mông ngàn dặm. - Ếch nghe ngạc nhiên, rồi thu mình lại, hoảng hốt, bối rối. II. Khám phá chi tiết văn bản a. Mục tiêu: Giúp HS phát triển kĩ năng đọc VB truyện ngụ ngôn, nhận biết hiểu được nhân vật, chi tiết, cốt truyện, và rút ra bài học ý nghĩa, nhận thức về cách ứng xử của bản thân. 9 Gv: Hoàng Thị Hiền
10. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 b. Tổ chức thực hiện: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 (Tìm hiểu nhân vật Ếch) Những điều làm Ếch cảm thấy sung sướng Nhận xét PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 (Tìm hiểu môi trường sống và suy nghĩ của Ếch và Rùa) Nhân vật Môi trường sống Nhận thức, cảm xúc Ếch Rùa PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4 (Tìm hiểu quá trình thay đổi của Ếch và bài học rút ra) Quá trình thay đổi Chi tiết Nhận xét Bài học Khi nói về thế giới của mình: Khi nghe Rùa nói về biển: HĐ của GV và HS Dự kiến sản phẩm Bước 1. Giao nhiệm vụ 1. Những điều Ếch cảm thấy sung sướng. - GV tổ chức, hướng dẫn HS làm việc (Phiếu HT số 2) theo cặp đôi để hoàn thành Phiếu HT số - "Tôi có thể ra khỏi giếng, nhảy lên 2 miệng giếng, rồi lại vô giếng, ngồi - GV gợi ý: nghỉ trong những kẽ gạch của thành 1) Tìm các chi tiết trong VB để làm rõ giếng. Bơi trong nước thì nước đỡ những điều làm Ếch cảm thấy sung nách và cằm tôi, nhảy xuống bùn thì sướng. bùn lấp chân tôi tới mắt cá: -> sung 2) Hãy nhận xét: Ếch thấy sung sướng vì sướng vì có cuộc sống tự do tự tại. điều gì? - Ngó lại phía sau, thấy những con 3) Em có suy nghĩ gì về những niềm sung lăng quăng, con cua, con nòng nọc, sướng mà Ếch tâm sự? không con nào sướng bằng tôi: -> Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS tiếp sung sướng vì thấy những con vật nhận nhiệm vụ, làm việc theo nhóm, thảo khác không bằng mình. luận và hoàn thiện vào trong phiếu HT. - Vả lại một mình chiếm một chỗ Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Cá nhân trả nước tụ, tự do bơi lội trong một cái lời; cử nhóm cử đại diện báo cáo sản phẩm giếng sụp, còn vui gì hơn nữa?: - Phiếu HT. >sung sướng vì tự hào với địa vị Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận “chúa tể” của mình ở trong giếng. 10 Gv: Hoàng Thị Hiền
11. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 xét thái độ và kết quả làm việc của các - Sao anh không vô giếng tôi một lát nhóm, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế coi cho biết?: ->sung sướng đến mức trong hoạt động nhóm của HS; chuẩn khoe khoang với rùa về “thế giới kiến thức và chuyển dẫn sang mục mới. trong giếng” của mình. Bước 1: Giao nhiệm vụ 2. Ảnh hưởng của môi trường sống đến - GV tổ chức, hướng dẫn HS làm việc nhận thức, cảm xúc của Ếch và Rùa theo nhóm để hoàn thành Phiếu HT số 3. a. Nhân vật Ếch GV gợi ý: - Môi trường sống: Giếng cạn, nước 1) Chỉ ra những chi tiết thể hiện điểm đọng, xung quanh chỉ vài con lăng khác biệt về môi trường sống của Ếch và quăng, nòng nọc bé nhỏ =>nhận thức Rùa. nông cạn, kiêu căng. 2) Sự khác biệt đó ảnh hưởng như thế nào b. Nhân vật Rùa đến nhận thức và cảm xúc của hai con - Môi trường sống: Biển đông mênh vật? mông, ngàn dặm, sâu thẳm, ngàn năm Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ không cạn nước, vô số loài động vật - HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời qua làm => Hiểu biết sâu rộng nhưng không việc theo nhóm, thảo luận và hoàn thiện kiêu căng; thâm trầm, suy nghĩ sâu vào trong phiếu HT. sắc, thấu đáo. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - Cá nhân trả lời; cử nhóm cử đại diện báo cáo sản phẩm Phiếu HT. Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của các nhóm, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế trong hoạt động nhóm của HS. - Chuẩn kiến thức và bổ sung, chuyển mục. Bước 1. Giao nhiệm vụ 3. Quá trình thay đổi của Ếch và - GV tổ chức, hướng dẫn HS thảo luận bài học cho chúng ta nhóm: a. Quá trình thay đổi của Ếch: 1) Chỉ ra và nhận xét quá trình thay đổi - Niềm vui sướng: từ lúc vui, tự hào về thế giới của mình đến + Tự hào về “thế giới” trong cái lúc nghe Rùa kể về biển. Vì sao con Ếch giếng; + “Địa vị” hơn những con vật "ngạc nhiên, thu mình lại, hoảng hốt, bối khác; rối" khi nghe Rùa nói? + Thoả mãn với những điều mình có 2) Bài học rút ra từ câu chuyện trên là tới mức muốn giới thiệu/ khoe gì? khoang với Rùa. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - Nỗi thất vọng: sau khi nghe Rùa - HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời cá nhân kể: 11 Gv: Hoàng Thị Hiền
12. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 và làm việc theo nhóm, thảo luận và hoàn + "Ngạc nhiên": hoàn toàn bất ngờ vì thiện vào trong phiếu HT. biển nằm ngoài hiểu biết. Bước 3: Báo cáo, thảo luận + "Thu mình lại": cảm giác nhỏ bé - Cá nhân trả lời; cử nhóm cử đại diện trước sự vĩ đại của biển. báo cáo sản phẩm Phiếu HT. + "Hoảng hốt, bối rối": mất niềm tin Bước 4: Kết luận, nhận định vào những điều đã tin và tự hào trước - GV nhận xét thái độ và kết quả làm đầy, choáng ngợp trước những điều việc của các nhóm, chỉ ra những ưu điểm mới mẻ, lớn lao, vĩ đại hơn những và hạn chế trong hoạt động nhóm của điều ếch đã từng biết. HS; chuẩn kiến thức =>Nhận ra mình nông cạn, thiếu hiểu biết, xấu hổ, vì mình thiếu hiểu biết mà lại huênh hoang, khoe mẽ. b. Bài học cho chúng ta + Môi trường sống có ảnh hưởng đến suy nghĩ, cảm xúc và tính cách của mỗi cá nhân. Vì vậy, con người cần nỗ lực để thay đổi nhận thức. + Thế giới rộng lớn, cần biết khiêm tốn, học hỏi. + Biết tự xấu hổ về những hạn chế của bản thân, không nên giấu dốt. III. Tổng kết Bước 1: Giao nhiệm vụ 1. Nghệ thuật: - GV nêu câu hỏi: Nêu đặc sắc nghệ thuật - Sử dụng chi tiết cụ thể, gần gũi và nội dung, ý nghĩa của truyện. mang nhiều hàm ý. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - Ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu. - HS suy nghĩ, trả lời. - Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn. - GV quan sát, hỗ trợ. - Cách kết thúc truyện bất ngờ, độc đáo. Bước 3: Báo cáo, thảo luận 2. Nội dung-ý nghĩa: Tác giả mượn - HS trả lời. câu chuyện của Ếch để phê phán - HS khác lắng nghe, bổ sung. những người thiếu hiểu biết nhưng lại Bước 4: Đánh giá kết luận huênh hoang. Từ đó khuyên nhủ - Gv nhận xét, bổ sung, chốt lại. chúng ta phải biết mở rộng tầm hiểu biết, không chủ quan, kiêu ngạo. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: giúp HS củng cố kiến thức bài học. b. Tổ chức thực hiện: GV tổ chức cho HS làm bài tập nhanh trên lớp: Câu 1. Truyện "Ếch ngồi đáy giếng" thuộc thể loại nào? A. Truyện cười B. Truyện ngụ ngôn C. Truyện cổ tích D. Truyện truyền thuyết 12 Gv: Hoàng Thị Hiền
13. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 Câu 2. Sắp xếp các sự kiện sau đây theo trình tự diễn ra trong truyện "Ếch ngồi đáy giếng". a. Ếch mời rùa xuống giếng cho biết nơi ở của mình. b. Rùa đặt chân không vừa, liền lùi lại. c. Ếch nói với con rùa lớn biển đông về thế giới của mình. d. Rùa kể cho ếch nghe về thế giới biển mênh mông ngàn dặm. e. Ếch nghe ngạc nhiên, rồi thu mình lại, hoảng hốt, bối rối. Câu 3. Nối cột A với cột B cho phù hợp nội dung từng phần Cột A Cột B Phần 1 a. Rùa lớn đặt chân liền lùi lại. Ếch nghe rùa nói thì lắng nghe và suy nghĩ. Phần 2 b. Ếch nói về những niềm sung sướng của bản thân và mời rùa lớn biển đông xuống giếng. *Gợi ý đáp án: Câu 1. Đáp án A. Câu 2. Trình tự đúng của các sự việc như sau: c. Ếch nói với con rùa lớn biển đông về thế giới của mình. a. Ếch mời rùa xuống giếng cho biết nơi ở của mình. b. Rùa đặt chân không vừa, liền lùi lại. d. Rùa kể cho ếch nghe về thế giới biển mênh mông ngàn dặm. e. Ếch nghe ngạc nhiên, rồi thu mình lại, hoảng hốt, bối rối. Câu 3. Cần nối đúng như sau Phần 1: b. Ếch nói về những niềm sung sướng của bản thân và mời rùa lớn biển đông xuống giếng. Phần 2: a. Rùa lớn đặt chân liền lùi lại. Ếch nghe rùa nói thì lắng nghe và suy nghĩ. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học trình bày hiểu biết về bài học rút ra từ câu chuyện. b. Tổ chức thực hiện: Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV giao nhiệm vụ cho HS (có thể thực hiện ngay trên lớp hoặc về nhà): *VIẾT KẾT NỐI ĐỌC: Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) có sử dụng thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng". Đoạn văn cần đáp ứng các yêu cầu: - Về hình thức: Viết đoạn văn đủ số câu theo yêu cầu. Các câu trong đoạn phải đúng ngữ pháp, tập trung vào chủ đề, đảm bảo sự liền mạch. Tránh các lỗi về chính tả và dùng từ. Trong đoạn, phải có thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng" được sử dụng một cách phù hợp. - Về nội dung: Trình bày được một nội dung hoàn chỉnh có liên quan trực tiếp đến thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng". 13 Gv: Hoàng Thị Hiền
14. KẾ HOACH BÀI DẠY NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2024- 2025 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện nhiệm vụ theo đúng yêu cầu các nhiệm vụ, sau đó chỉnh sửa. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - GV gọi HS lên trình bày. - HS khác nhận xét, bổ sung, tự kiểm tra theo bảng kiểm. Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét ý thức làm bài của HS, chất lượng sản phẩm học tập. - Cho điểm hoặc phát thưởng. ĐOẠN VĂN THAM KHẢO Sau khi đọc xong truyện ngụ ngôn "Ếch ngồi đáy giếng", em hiểu được mỗi người đều có sự hạn chế của bản thân, dù cho họ có là người hiểu biết đến đâu. Cũng chính vì vậy mà em cảm thấy mình cần không ngừng trau dồi kiến thức, kỹ năng để phát triển bản thân hàng ngày. "Ếch ngồi đáy giếng" không chỉ là tên một câu chuyện ngụ ngôn mà nó đã trở thành một thành ngữ để nói đến những người như chú ếch trong truyện. Đã có người từng nói: "Ai cũng là con ếch, chỉ khác nhau cái giếng mà thôi". Em rất tâm đắc với câu nói đó. Cũng vì vậy, em sẽ cố gắng tu dưỡng bản thân nhiều hơn nữa. Bảng kiểm Đánh giá kĩ năng viết đoạn văn STT Tiêu chí Đạt Chưa đạt 1 Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng khoảng 5 - 7 câu. 2 Đoạn văn có một chủ đề nhất định, có sử dụng thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng" 3 Lí lẽ dẫn chứng thuyết phục. 4 Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong đoạn văn. 5 Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ ngữ, ngữ pháp. HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Hoàn thành bài tập vận dụng - Sưu tầm các câu chuyện ngụ ngôn - Chuẩn bị bài sau: Con mối và con kiến 14 Gv: Hoàng Thị Hiền