Bài giảng Ngữ văn 9 - Tiết 44: Thực hành Tiếng Việt: Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp - Trần Thị Thanh Hảo

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 9 - Tiết 44: Thực hành Tiếng Việt: Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp - Trần Thị Thanh Hảo

1. HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP 7 Giáo viên: Trần Thị Thanh Hảo Trường THCS Trung Hà
2. Kiểm tra bài cũ Thế nào là chữ quốc ngữ?
3. TIẾT 44: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp
4. I.Nhận biết cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp 1. Ví dụ:
5. Ví dụ Phần dẫn Cách dẫn Dấu hiệu a.Nhà thơ Xuân thơ hay là Diệu từng viết: “thơ hay cả hồn Phần dẫn được Trực đặt sau dấu hai hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài tiếp chấm và trong lẫn xác, hay cả bài” dấu ngoặc kép. b.Theo nhà thơ một bài Phần dẫn không Xuân Diệu, một bài thơ hay là được đặt sau dấu Gián thơ hay là phải hay phải hay hai chấm không cả hồn lẫn tiếp đặt trong dấu cả hồn lẫn xác, hay xác, hay ngoặc kép cả bài cả bài
6. 2. Kết luận Cách dẫn trực tiếp Cách dẫn gián tiếp Khái Sử dụng nguyên văn niệm từ ngữ, câu, đoạn, của Sử dụng ý tưởng của người khác và một văn bản gốc vào diễn đạt lại theo cách của mình bài viết, bài nói. Dấu - Khi viết: được đặt - Khi viết: không đặt trong dấu hiệu trong dấu ngoặc kép ngoặc kép. nhận sau dấu hai chấm. - Khi nói ngôi xưng hô có sự thay biết - Khi nói giữ nguyên đổi. ngôi xưng hô. - Thường đi kèm các từ “rằng”, “là”
7. BÀI TẬP NHANH: Chỉ ra phần dẫn, cách dẫn và dấu hiệu nhân biết trong các câu sau: Theo đại thi A, Nhà thơ Tố Hữu hào Pusskin khẳng định: “Thơ là Nhà thơ Xuân Diệu cho rằng, linh hiện thực, thơ là Từng viết: “thơ hay, hồn chính là cuộc đời, thơ là thơ lời thơ chin đỏ trong ấn tượng của nữa” cảm xúc” Xuân Diệu một tác phẩm
8. II. Chuyển đổi từ cách dẫn trực tiếp sang cách dẫn gián tiếp 1. Ví dụ: - Phần dẫn: điều tôi ngại nhất là a, Hoài Thanh nói rõ quan mang tên nhà phê bình. Hai niệm của ông về phê bình: “Điều tôi chữ phê bình sao nghe nó khó ngại nhất là mang tên nhà phê bình. chịu quá Hai chữ phê bình sao nghe nó khó - Cách dẫn: trực tiếp chịu quá”. - Dấu hiệu: đánh dấu phần dẫn (Đỗ Đức Hiểu, 14 tháng Bảy 1789 bằng dấu hai chấm và dấu và “Thi nhân Việt Nam”) ngoặc kép.
9. b. M.Go-rơ-ki đã kể chuyện ông đọc nhiều như thế nào trước khi thành nhà văn lớn. Muốn học giỏi văn phải bắt đầu bằng đọc văn. (Trần Đình Sử, Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa) - Phần dẫn: ông đọc nhiều như thế nào trước khi thành nhà văn lớn - Cách dẫn: gián tiếp - Dấu hiệu: không đặt trong dấu ngoặc kép.
10. II. Chuyển đổi từ cách dẫn trực tiếp sang cách dẫn gián tiếp 1. Ví dụ: Chuyển từ cách dẫn trực tiếp trong Hoài Thanh nói rõ quan niệm ví dụ trên sang cách dẫn gián tiếp: của ông về phê bình: “Điều tôi ngại nhất là mang tên nhà phê bình. Hai Cách 1: Hoài Thanh nói rõ quan chữ phê bình sao nghe nó khó chịu niệm của ông về phê bình rằng quá”. ông rất ngại khi mang tên nhà phê (Đỗ Đức Hiểu, 14 tháng Bảy 1789 bình. Điều đó khiến ông ngại và “Thi nhân Việt Nam”) ngùng và khó chịu. Cách 2: Trong “Thi nhân Việt Nam”, Hoài Thanh bày tỏ sự ngại ngùng, khó chịu khi được gọi là nhà phê bình.
11. 2. Kết luận: - Bước 1: Lược bỏ dấu ngoặc kép, dấu hai 1chấm đánh dấu phần trích dẫn trực tiếp. - Bước 2: Diễn đạt lại nội dung phần dẫn trực tiếp sao cho thích hợp, đảm bảo trung 2thành với ý được dẫn trong văn bản gốc 3
12. III. LUYỆN TẬP
13. Bài 1: Xác định phần dẫn trong các câu sau, cho biết phần đó được dẫn theo cách trực tiếp hay gián tiếp. Những dấu hiệu nào giúp em nhận ra điều đó? a. Khi chồng ra đi, nàng giãi bày nỗi niềm của mình: “Chàng đi chuyến này, thiếp chẳng dám mong đeo được ấn phong hầu [...], chỉ xin ngày về mang theo được hai chữ bình yên, thế là đủ rồi”. (Nguyễn Đăng Na, “Người con gái Nam Xương” – một bi kịch của con người) b. Theo như lời thầy giáo của tôi bảo, người La Mã xưa kia nuôi ong trong những cái tổ bằng đồng hình chiếc vại, có đục thủng nhiều hàng lỗ con vòng quanh miệng, quanh đáy. (Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
14. Bài tập 1: Phần dẫn Cách dẫn Dấu hiệu a. Khi chồng ra đi, “Chàng đi Trực tiếp Phần dẫn được nàng giãi bày nỗi chuyến này, thiếp đặt sau dấu hai niềm của mình: chẳng dám mong chấm và trong “Chàng đi chuyến đeo được ấn dấu ngoặc kép. này, thiếp chẳng phong hầu [...], dám mong đeo chỉ xin ngày về được ấn phong mang theo được hầu [...], chỉ xin hai chữ bình yên, ngày về mang theo thế là đủ rồi”. được hai chữ bình yên, thế là đủ rồi”. (Nguyễn Đăng Na, “Người con gái Nam Xương” – một bi kịch của con người)
15. Bài tập 1: Phần dẫn Cách dẫn Dấu hiệu b. Theo như lời người La Mã xưa Gián tiếp có lời chỉ dẫn thầy giáo của tôi kia nuôi ong “theo như lời bảo, người La Mã trong những cái thầy giáo của tôi xưa kia nuôi ong tổ bằng đồng bảo”, phần dẫn trong những cái tổ hình chiếc vại, không được đặt bằng đồng hình có đục thủng trong dấu ngoặc chiếc vại, có đục nhiều hàng lỗ kép. thủng nhiều hàng con vòng quanh lỗ con vòng quanh miệng, quanh miệng, quanh đáy. đáy. (Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
16. HOẠT ĐỘNG NHÓM: CHUYỂN CÁCH DẪN TRỰC TIẾP SANG CÁCH DẪN GIÁN TIẾP NHÓM 1, 2 NHÓM 3,4 NHÓM 5 b. Thủ lĩnh da đỏ Xi-át- Nỗi oan của Vũ tơn đã khẳng định: “Đối Trong“Thi nhân Việt Nam”, Hoài Nương sẽ còn với đồng bào tôi, mỗi Thanh đã bộc lộ thành thực một đeo đẳng mãi lấy tấc đất là thiêng liêng, tâm trạng:“Dầu có ưa thơ người nàng, nếu như mỗi lá thông óng ánh, 02 này người khác, mỗi lúc buồn không có một mỗi bờ cát, mỗi hạt đến, tôi lại trở về với Lưu Trong đêm tình cờ đứa sương long lanh trong Lư. Có những bài thơ cứ vương bé nói: “Cha những cánh rừng rậm vấn trong trí tôi hàng tháng, lúc Đản lại đến kia rạp, mỗi bãi đất hoang nào cũng như văng vẳng bên tai. kìa!”. và tiếng thì thầm của Bởi vì thơ Lư nhiều bài thực côn trùng là những điều không phải là thơ, nghĩa là những thiêng liêng trong kí ức công trình nghệ thuật, mà chính và kinh nghiệm của là tiếng lòng thổn thức cùng hòa đồng bào tôi”. theo tiếng thổn thức của lòng ta”.
17. a. Nỗi oan của Vũ Nương sẽ còn đeo đẳng mãi lấy nàng, nếu như không có một đêm tình cờ đứa bé nói cha của nó lại đến rồi. b. Thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn đã khẳng định rằng, đối với đồng bào của ông, mỗi tấc đất là thiêng liêng, mỗi lá thông óng ánh, mỗi bờ cát, mỗi hạt sương long lanh trong những cánh rừng rậm rạp, mỗi bãi đất hoang và tiếng thì thầm của côn trùng là những điều thiêng liêng trong kí ức và kinh nghiệm của đồng bào ông. c. Trong “Thi nhân Việt Nam”, Hoài Thanh đã bộc lộ thành thực tâm trạng của ông, đó là dầu có ưa thơ người này người khác, mỗi lúc buồn đến, ông lại trở về với Lưu Trọng Lư. Có những bài thơ cứ vương vấn trong trí ông hàng tháng, lúc nào cũng văng vẳng bên tai. Bởi vì đối với ông, thơ của Lưu Trọng Lư nhiều bài không phải là thơ, nghĩa là những công trình nghệ thuật, mà chính là tiếng lòng thổn thức cùng hòa theo tiếng thổn thức trong lòng mỗi người.
18. Trò chơi “Ai nhanh nhất” Luật chơi: - Chia làm 5 đội - Đội nào giơ tay nhanh nhất sẽ được quyền trả lời câu hỏi. - Trả lời chính xác câu hỏi, được 1 điểm
19. TRÒ CHƠI “AI NHANH NHẤT” 1 Chỉ ra cách dẫn trong câu văn sau: Nhà văn Tô Hoài quan niệm: “nhân vật là linh hồn của tác phẩm, nhân vật hay thì tác phẩm mới hay” 2 Chỉ ra phần dẫn trong câu văn sau: Nhà văn Hoài Thanh cho rằng, thơ ca phải bắt rễ từ long người và nở hoa nơi từ ngữ Dấu hiệu nào cho biết đây là cách dẫn trực tiếp: Để khẳng định những giá trị vô cùng quý báu của tiếng Việt, Giáo sư Đặng Thai 3 Mai cũng đã nói: "Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình"
20. TRÒ CHƠI “AI NHANH NHẤT” 1 Tự đặt một câu sử dụng cách dẫn trực tiếp 2 Tự đặt một câu sử dụng cách dẫn gián tiếp Hãy chuyển cách dẫn trực tiếp sau sang cách dẫn gián 3 tiếp:Nhà thơ Xuân Diệu từng chia sẻ: “thơ hay, lời thơ chín đỏ trong cảm xúc”