Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 9 - Tiết 58+59, Văn bản 2: Lơ-xít

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 9 - Tiết 58+59, Văn bản 2: Lơ-xít

1. Ngày dạy: TIẾT 58,59. VĂN BẢN 2: LƠ - XÍT Trích, Coóc-nây I. Mục tiêu 1. Về năng lực: a. Năng lực đặc thù - HS vận dụng được kiến thức và kĩ năng đã học để nhận biết và phân tích xung đột, hành động kịch, cốt truyện, nhân vật, lời thoại trong thể loại bi kịch thể hiện qua đoạn trích vở Lơ-xít b. Năng lực chung - Giao tiếp và hợp tác: Kỹ năng giao tiếp và hợp tác nhóm với các thành viên khác. - Tự chủ và tự học, tự thu thập, tổng hợp và phân loại thông tin 2. Về phẩm chất: - HS biết coi trọng những giá trị nhân văn cao đẹp II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Thiết bị dạy học - Kế hoạch bài dạy - SGK, SGV - Máy chiếu, máy tính 2. Học liệu - Hình ảnh, phiếu học tập, trò chơi liên quan đến nội dung bài học. III. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Khởi động a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh kết nối vào nội dung bài học b. Nội dung: GV tổ chức hoạt động gợi dẫn bằng hoạt động c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS d. Tổ chức thực hiện: GV đặt câu hỏi gợi dẫn: Trong mỗi con người đều có hai mặt cảm xúc và lí trí, đôi khi, hai mặt này có thể xung đột dữ dội. Hãy kể lại một trải nghiệm cá nhân khi em kiềm chế cảm xúc và dùng lí trí để quyết định hành động của mình. Cơn giận bột phát, bị khiêu khích, bạn rủ làm một việc có vẻ thú vị nhưng em cho là không phù hợp Kiềm chế cảm xúc tiêu cực là một cách để giảm bớt ảnh hưởng mà cơn tức giận gây ra cho mỗi người. Tức giận là một phản ứng và cảm xúc bình thường của cơ thể, nó không thể biến mất nhưng bạn có thể học cách kiểm soát tốt hơn. Sự tức giận có thể giúp ích hoặc gây tổn thương, tùy thuộc vào cách bạn phản ứng với nó. Nó hữu ích khi chúng ta cần bảo vệ hoặc thúc đẩy bản thân và gây hại khi gây tạo ra các rắc rối trong cuộc sống. Việc biết cách vượt qua cảm xúc tiêu cực sẽ giúp bạn xử lý các trường hợp khẩn cấp, giải quyết vấn đề và giữ chặt các mối quan hệ có ý nghĩa. - GV dẫn dắt vào bài học mới: Bi kịch là một thể loại thuộc về kịch. Thông qua sự dàn cảnh, luân chuyển lời đối thoại, độc thoại, hành động của các nhân vật trên sân
2. khấu, bi kịch tập trung diễn tả những xung đột hệ trọng, đạt tới mức căng thẳng tột độ giữa những mong muốn, hành động cao đẹp, hào hùng của con người với những tình thế bi đát không thể đảo ngược của thực tại hay với những trở ngại tồn tại ngay trong bản tính của con người. Trong bài học hôm nay, chúng ta tiếp tục tìm hiểu vở bi kịch Lơ Xít của kịch gia Coóc-nây để có thêm hiểu biết về thể loại này nhé. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Phần I. Đọc- Tìm hiểu chung a. Mục tiêu: Đọc văn bản và nắm được thông tin cơ bản về tác phẩm b. Nội dung: GV đặt câu hỏi liên quan đến nội dung bài học. c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS. d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ I. Đọc- Tìm hiểu chung GV gọi HS đọc phân vai văn bản 1. Đọc GV đặt câu hỏi gợi dẫn: - HS đọc phân vai, giọng đọc to, rõ ràng, + Em hãy trình bày hiểu biết của chú ý nhịp điệu và sự trang nghiêm ở các em về tác giả Coóc-nây lời thoại + Em hãy trình bày những thông tin - Lưu ý nội dung của các thẻ chiến lược cơ bản nhất về tác phẩm và đoạn đọc theo dõi, chú ý trích “Lơ-xít” 2. Tìm hiểu chung Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ a. Tác giả HS tiếp nhận nhiệm vụ Coóc-nây (1606 – 1684) Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo - Là nhà viết kịch xuất sắc của nền bi kịch luận cổ điển Pháp. - HS quan sát, lắng nghe, suy nghĩ - Kịch Coóc-nây có tính chất duy lí, và trả lời câu hỏi thường thể hiện quan hệ cá nhân và xã hội Bước 4: Đánh giá kết quả thực thông qua sự đấu tranh giữa lí trí và dục hiện hoạt động vọng của con người. - GV nhận xét, đánh giá, bổ sung - Một số vở kịch tiêu biểu: Mê-đê (Médée) (1635), Lơ Xít (1636), Xin-na (Cinna) (1640), O-ra-xơ (Horace) (1640), b. Tác phẩm * Tác phẩm “Lơ Xít” - Hoàn cảnh ra đời + Sáng tác vào thế kỉ XVII, gồm 5 phần + Được trình diễn lần đầu vào tháng 12 năm 1636 tại Paris và được xuất bản cùng năm - Nguồn gốc: Phát triển cốt truyện dựa trên một vở kịch về biến cố lịch sử có thật ở Tây Ban Nha thế kỉ XI: người anh hùng – hiệp sĩ Rô-đri-gơ Đi-a-dờ (Rodrigue Diaz) chiến thắng giặc Mô
3. (chính giặc Mô gọi ông bằng danh hiệu “Xít”, nghĩa là “Ngài”, “Tôn ông” để thể hiện sự kính phục). Coóc-nây đã tập trung thể hiện cuộc đấu tranh nội tâm của nhân vật giữa một bên là danh dự, bổn phận với dòng họ và một bên là tình yêu nam nữ. - Thể loại: Bi kịch (không tuân thủ theo lối “sân khấu trắng”) - Đề tài: Khai thác đề tài về người anh hùng Tây Ban Nha, nhưng chủ yếu xoáy sâu vào cuộc đấu tranh tinh thần của nhân vật * Đoạn trích “Lơ Xít” - Vị trí: Trích Hồi III, lớp IV của vở kịch Phần II. Khám phá văn bản a. Mục tiêu: Nắm được - Cốt truyện - Nhân vật kịch - Xung đột kịch b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi, hoàn thành phiếu học tập c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS. d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ II. Khám phá văn bản GV cho HS xem video tóm tắt 1. Cốt truyện cốt truyện kết hợp với phần tìm * Tác phẩm“Lơ-Xít” hiểu ở nhà tìm hiểu về cốt truyện Hồi 1: Đông Rô-đri-gơ yêu Si-men. Một của tác phẩm cuộc xung đột diễn ra giữa hai ông bố. Để rửa nhục, Đông Đi-e-gơ yêu cầu con trai trả thù để giữ gìn danh dự cho gia đình. Hồi 2: Rô-đri-gơ đâm chết cha của Si-men. Si-men tuyên bố cũng sẽ làm bổn phận của mình là đòi nhà vua xử tội kẻ giết người. Hồi 3: Giặc Mô sắp sửa tấn công, Rô-đri- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ gơ được cử đi đánh giặc. HS tiếp nhận nhiệm vụ Hồi 4: Rô-đri-gơ chiến thắng trở về, chấp Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo nhận đấu kiếm với Đông Xăng-sơ luận Hồi 5: Nhà vua tuyên bố danh dự của Si- - HS lắng nghe, suy nghĩ và hoàn men được bảo toàn và có thể chắp duyên thành phiếu tóm tắt cốt truyện lành với Rô-đri-gơ.
4. - GV gọi HS khác nhận xét, bổ Cốt truyện phức tạp, nhiều tình tiết, sung câu trả lời của bạn. nhiều bước ngoặt. Bước 4: Đánh giá kết quả thực * Đoạn trích “Lơ-Xít” hiện hoạt động - Sự việc: Rô-đri-gơ tới gặp Si-men sau khi - GV nhận xét, đánh giá. giết cha nàng trong cuộc đấu kiếm + Rô-đri-gơ bày tỏ sự giằng xé nội tâm của mình, khẳng định tình yêu dành cho nàng. + Rô-đri-gơ thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của Si-men, thôi thúc nàng hành động trả thù cho cha. Đoạn trích là cao trào của vở kịch – là dịp để hai nhân vật bày tỏ tình yêu, lí trí của những con người mẫu mực thời kì cổ điển thế kỉ XVII Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Nhân vật kịch GV chia lớp thành 2 nhóm và Rô-đri-gơ yêu cầu HS hoàn thành PHT *Tình cảnh: - Thách đấu và giết bá tước Đông Goóc- ma-xờ. - Dằn vặt, đau đớn trong cuộc va chạm giữa tình yêu nồng nhiệt của mình và danh dự gia đình. *Lựa chọn hành động: GV hỏi thêm: Rô-đri-gơ đánh giá Hi sinh tình yêu để làm tròn nghĩa vụ của như thế nào về việc chàng giết cha một người con của Si-men? Vì sao chàng không Hi sinh tình yêu để làm tròn nghĩa vụ “Nghe tiếng gọi con tim và làm của một người con. theo lệnh nó”? Si-men *Tình cảnh: Giằng xé giữa tình yêu và bổn phận *Lựa chọn hành động: Xin nhà vua trừng trị Rô-đri-gơ Phân minh khi giải quyết mối quan GV tổ chức hoạt động Trình bày hệ cá nhân và gia đình, gác tình riêng để 1 phút: Chỉ ra diễn biến tâm trạng làm tròn bổn phận với gia đình. của Si-men trong đoạn trích. Sự song trùng ở hai nhân vật khắc Người yêu đến gặp sau khi họa sâu sắc quan niệm của tác giả cũng chàng giết cha của nàng như quan niệm của thời đại: tôn sùng lí Kinh ngạc, không tin Rô-đri-gơ trí, đề cao nghĩa vụ, bổn phận, để lí trí đến gặp Đau đớn cực độ khi chiến thắng cảm xúc. thấy thanh kiếm đã kết liễu cha Rô-đri-gơ và Si-men đều là những Đau đớn, dứt khoát quyết định trả con người đề cao nghĩa vụ thiêng liêng thù cho cha với gia đình và Tổ quốc. Họ là những
5. GV tổ chức hoạt động THINK – con người cao thượng, có ý chí mãnh PAIR – SHARE: Nêu suy nghĩ liệt, có tình cảm nồng nhiệt. của em về câu thoại của Si-men: “Giết cha em, chàng chứng tỏ cùng em xứng đáng Để xứng chàng, em cũng phải đòi chàng thế mạng”. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ HS tiếp nhận nhiệm vụ Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - HS lắng nghe, hoàn thành nhiệm vụ nhóm và trả lời câu hỏi - GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động - GV nhận xét, đánh giá. Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 3. Xung đột kịch GV đặt câu hỏi gợi dẫn: Chỉ ra Xung đột: xung đột chính của vở kịch được + Dục vọng >< Danh dự thể hiện trong đoạn trích. + Tình yêu >< Bổn phận GV tổ chức hoạt động Góc nhìn + Thù riêng >< Nghĩa vụ với Tổ quốc thế kỉ 21: Hành động của các nhân Cả hai nhân vật nhất quán trong tính vật trong vở kịch thể hiện quan cách đề cao bổn phận Hóa giải xung niệm về danh dự, nghĩa vụ của con đột Kết thúc có hậu người ở thế kỉ XVII. Theo em, cách giải quyết xung đột trong vở kịch có còn phù hợp với thời đại ngày nay không? Vì sao? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ HS tiếp nhận nhiệm vụ Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - HS lắng nghe, suy nghĩ và trả lời câu hỏi - GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hoạt động - GV nhận xét, đánh giá Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ III. Tổng kết GV đặt câu hỏi gợi dẫn: 1. Nghệ thuật
6. GV yêu cầu HS khái quát lại nội - Đoạn trích cho thấy đặc điểm lời thoại dung và nghệ thuật của bài của kịch (tính chất đối nghịch, sự giằng xé Bước 2: HS trao đổi thảo luận, nội tâm, tính trang trọng, tính triết lí ) thực hiện nhiệm vụ - Cốt truyện vận động theo nguyên tắc - HS thực hiện nhiệm vụ. nhân quả Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo 2. Nội dung luận Đoạn trích thể hiện xung đột nội tâm của - HS trả lời câu hỏi hai nhân vật Rô-đri-gơ và Si-men khi họ - GV gọi HS khác nhận xét, bổ đấu tranh giữa tình cảm và lí trí. Sự lựa sung câu trả lời của bạn. chọn hành động theo bổn phận, nghĩa vụ Bước 4: Đánh giá kết quả thực và trách nhiệm đã khiến các nhân vật trở hiện hoạt động thành mẫu mực của con người của thời đại - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến duy lí. thức Hoạt động 3: Luyện tập a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học. b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập. c. Sản phẩm học tập: Kết quả của HS. d. Tổ chức thực hiện: GV tổ chức hoạt động Viết kết nối với đọc: Viết đoạn văn (khoảng 7-9 câu) phân tích một chi tiết mà em thích trong đoạn trích vở kịch Lơ Xít Gợi ý: - Em thích chi tiết nào nhất trong đoạn trích? - Chi tiết đó nói lên điều gì về tình thế của nhân vật? - Chi tiết đó thể hiện điều gì về tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật? - Chi tiết đó có vai trò như thế nào trong toàn bộ đoạn trích? - Chi tiết đó thể hiện đặc điểm gì của bi kịch? GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. Hoạt động 4: Vận dụng a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức. b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi. c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm của HS. d. Tổ chức thực hiện: GV tổ chức hoạt động Sân khấu hóa tác phẩm Chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu hs sân khấu hóa lại tác phẩm. Khuyến khích HS sáng tạo trong cách diễn xuất và thể hiện tâm trạng, cảm xúc của nhân vật.